φεμινισμός

Πολυσυντροφικότητα, φεμινισμός, κρίσεις πανικού και εργασιακή επισφάλεια: Μια συζήτηση με την Άλκηστη Ζιρώ

Πολυσυντροφικότητα, φεμινισμός, κρίσεις πανικού και εργασιακή επισφάλεια: Μια συζήτηση με την Άλκηστη Ζιρώ 1920 1280 positive

Η ηθοποιός μιλά στο Olafaq για τον ρόλο της στα Νούμερα, την πολυσυντροφικότητα, τον φεμινισμό και τις κρίσεις πανικού.

Σίντυ Χατζή

Από τα πρώτα πράγματα που μου είπε, όταν βρεθήκαμε εκείνο το απόγευμα στο Παγκράτι ήταν πόσο περήφανη νιώθει για την τελευταία της δουλειά. «Είναι το αγαπημένο μου πράγμα στον κόσμο, γιατί το φτιάξαμε μόνοι μας από το μηδέν». Πρόκειται για την παράσταση «Αυτές που δεν προλάβατε» στο θέατρο Πλύφα, η οποία, όπως με ενημερώνει, είναι sold-out. Γενικά, η χρονιά αυτή ήταν γεμάτη και τυχερή για την Άλκηστις Ζιρώ, με συμμετοχές στο θέατρο και την τηλεόραση. Πρόσφατα, ολοκληρώθηκαν τα γυρίσματα της σειράς «Νούμερα», όπου υποδύεται τον ρόλο της Δανάης.

Είπαμε τόσα πολλά κατά την διάρκεια της συνέντευξης κι άλλα τόσα πριν και μετά. Η Άλκηστις όταν μιλάει έχει μια ευκολία να περνάει από το ένα θέμα στο άλλο, καταφέρνοντας πάντα -παρόλαυτά- να απαντάει στην ερώτηση. Το αγαπώ αυτό στους ανθρώπους, γιατί κι εγώ μόνο έτσι μπορώ να επικοινωνήσω. Οι «τακτοποιημένες» συζητήσεις είναι πληκτικές.

Τρομερά έξυπνη, ετοιμόλογη, θετική και εύθυμη, σε σημεία ξεχνούσα ότι δε γνωριζόμαστε κι από χθες. Μιλήσαμε για την πολυσυντροφικότητα, τον φεμινισμό, τις κρίσεις πανικού, την εργασιακή ασφάλεια κι άλλα τόσα, τα οποία θα διαβάσετε παρακάτω.

– Πού μεγάλωσες;
Στην Αθήνα. Τα πρώτα μου χρόνια τα πέρασα στην Ερυθραία και στην Α’ Λυκείου πήγαμε στην Αγία Παρασκευή. Έχω πολύ ωραίες αναμνήσεις από τα παιδικά μου χρόνια. Πολύ παιχνίδι, αγάπη, τρυφερότητα, αποδοχή, στήριξη. Ό,τι τρέλα ήθελα, οι γονείς μου ήταν από πίσω και με στήριζαν. Μετά το δημοτικό πήγα στο καλλιτεχνικό σχολείο του Γέρακα, στην κατεύθυνση «θέατρο-κινηματογράφος».

– Ήθελες από μικρή να γίνεις ηθοποιός;
Δε θυμάμαι να λέω από μικρή ότι θα γίνω ηθοποιός. Κάπως απλώς έγινε. Σαν να συμφωνήσαμε ότι «η Άλκηστις θα γίνει ηθοποιός», χωρίς να έχουμε πει κάτι στην οικογένεια. Ήταν δική μου απόφαση να πάω σε καλλιτεχνικό σχολείο, γιατί μου άρεσε που δε γίνονταν μόνο τα βασικά μαθήματα. Είχαμε μάθημα 10 ώρες την ημέρα και ήταν πολύ μακριά από το σπίτι μου αλλά δε με ένοιαζε. Είναι το πιο ελευθεριακό σχολείο που ξέρω. Απόλυτη αποδοχή της διαφορετικότητας. Στη Β’ Λυκείου ξεκίνησα φροντιστήριο για τις Πανελλήνιες. Έλεγα να πάω Θεατρικών Σπουδών, χωρίς πραγματικά να το θέλω. Στα καλοκαιρινά μαθήματα, πάω κλαίγοντας στη μαμά μου και της λέω ότι «Δε μπορώ άλλο. Δεν είναι για μένα, η ψυχή μου δεν το θέλει». Μου είπε ότι δε θα ξαναπάω. Θα ξεκινούσα μαθήματα θεάτρου για να μπω σε δραματική σχολή. Έτσι κι έγινε. Στη δραματική υπήρχε ιδρυματοποίηση γιατί περνούσαμε μίνιμουμ 10 ώρες την ημέρα εκεί. Με το που τελείωσα τη σχολή ξεκίνησα να δραστηριοποιούμαι και να βιοπορίζομαι από το θέατρο και την τηλεόραση. Βρήκα αμέσως δουλειά μετά την σχολή. Είμαι από τις τυχερές, αυτό δεν είναι ο κανόνας. Φυσικά, έχουν περάσει και περίοδοι που δεν έβρισκα δουλειά ως ηθοποιός και δούλεψα σέρβις -και πριν και κατά τη διάρκεια και μετά την αποφοίτησή μου.

Φωτ.: Άσπα Κουλύρα / Olafaq

– Έχεις φτάσει σε σημείο που έχεις πλέον επαγγελματική ασφάλεια;
Αν κάποιος καλλιτέχνης πει «οκ, κλείδωσα την καριέρα μου, πλέον πάω μόνο μπροστά», κάνει λάθος. Είναι αλαζονικό. Όλοι είμαστε αναλώσιμοι. Μπορεί έναν χρόνο να έχω προτάσεις και τον άλλον να μην χτυπάει το τηλέφωνο. Δεν παίζει μόνο ρόλο το ταλέντο αλλά και το typecast. Μέχρι να το καταλάβω αυτό, με έπαιρνε από κάτω η απόρριψη. Μέχρι που συνειδητοποίησα ότι απλά μπορεί να μην ταιριάζω με το όραμα του εκάστοτε σκηνοθέτη. Μπορεί να θέλει για κάποιον ρόλο μια κοπέλα με διαφορετικά χαρακτηριστικά από μένα κι αυτό είναι οκ. Δε μπορώ να πω ότι έχω κερδίσει το λαχείο και προχωράω. Είμαι πολύ έτοιμη για το ενδεχόμενο να μην έχω δουλειά.

– Πώς προέκυψε η συμμετοχή σου στα «Νούμερα»;
Πέρσι, τέλη Μαΐου με παίρνει τηλέφωνο ο Μιχάλης Σαράντης και με ρωτάει αν τραγουδάω. Του λέω, ναι αλλά δεν είμαι και η Μαρία Φαραντούρη. Μου είπε ότι θα με προτείνει στον Φοίβο (Δεληβοριά) για ένα σίριαλ που ετοιμάζει. Πήγα στο κάστινγκ, πήγε καλά αλλά ήξερα ότι είχε δει πάρα πολλές και συν τοις άλλοις δεν ήμουν και τραγουδίστρια . Ένιωθα ότι ο ρόλος αυτός ταιριάζει σε μένα. Τις περισσότερες φορές δε μου έδιναν τέτοιους ρόλους. Μου έδιναν πάντα τον ρόλο του κοριτσιού που βασανίζεται, που την παρατάνε οι γκόμενοι και κλαίει. Ίσως έχουν στο μυαλό τους ότι αυτό ταιριάζει στο φιζίκ μου. Αυτό παίζει πολύ στην Ελλάδα. «Κωμικός ρόλος; Θα βάλουμε έναν χοντρο». «Στον ρόλο του ποθητού άντρα που τον θέλουν όλες, θα βάλουμε έναν κούκλο» με βάση τα στερεότυπα της κοινωνίας. Στη ζωή δεν υπάρχει αυτό. Στη ζωή δε ξέρεις από πού θα σου’ ρθει. Το ίδιο βράδυ μετά το κάστινγκ, με πήραν τηλέφωνο και μου είπαν ότι πήρα τον ρόλο. Ήμουν πάρα πολύ χαρούμενη! Πέραν του ότι θαυμάζω πολύ τον Φοίβο για τη δουλειά του αλλά και για τις τοποθετήσεις του σε κοινωνικοπολιτικά ζητήματα, ήξερα και για τους ανθρώπους που θα δουλέψουν σε αυτό το πρότζεκτ. Το πιο σημαντικό για μένα είναι άνθρωποι που θαύμαζα, τους γνώρισα στα «Νούμερα», δουλέψαμε μαζί και τους θαύμασα ακόμη περισσότερο. Για το ταλέντο και την γενναιοδωρία τους. Μου έχει συμβεί και το αντίστροφο, να θαυμάζεις κάποιον, να τον γνωρίζεις και να έρχεται η απόλυτη απομυθοποίηση.

Φωτ.: ‘Ασπα Κουλύρα / Olafaq

– Πες μας λίγα λόγια για τον ρόλο σου στο σίριαλ.
Στην πρώτη ανάγνωση, η Δανάη ήταν μια κοπέλα λίγο «όπου πάει το κύμα». Δούλευε στην εστίαση, δεν ήξερε τι ήθελε να κάνει με τη ζωή της, με τη μουσική δεν είχε καμία σχέση, ήταν ημιμαθής, πολύ ελεύθερο πνεύμα, δε χωρούσε σε κουτάκια, δοτική, θετική, η χαρά της ζωής. Μετά μου είπαν ότι είναι polyamorous. Εκεί ξετρελάθηκα, γιατί το θεώρησα πολύ σημαντικό να προβληθεί η επιλογή της πολυσυντροφικότητας  στην κρατική τηλεόραση. Μου άρεσαν και οι επιλογές των συντρόφων της, που ήταν τελείως διαφορετικοί μεταξύ τους. Ήμουν έτοιμη και για τις αντιδράσεις του κοινού. Εννοείται με το που αποκαλύφθηκε ότι είναι πολυγαμική, ξεκίνησαν τα σχόλια. Όλα αυτά τα ωραία που ακούμε καθημερινά. Δε με πείραξε, πρώτον γιατί είναι ένας ρόλος και δεύτερον γιατί αν μπορούν να μπαίνουν σιγά σιγά  δείγματα μέσα από την τηλεόραση στα σπίτια του κόσμου και να κανονικοποιούνται, είναι θετικό. Ακόμα κι αν δεν το γουστάρεις, κάποια στιγμή θα το αποδεχτείς.

– Υπάρχουν καλλιτέχνες που σε εμπνέουν;
Ο αγαπημένος μου ξένος σκηνοθέτης είναι ο Castellucci. Δεν τον χάνω ποτέ όταν έρχεται στην Ελλάδα. Τις προάλλες πήγα στην παράστασή του. Ήταν ένα έτοιμο πλαίσιο και ταξίδευε σε διάφορες χώρες. Σε κάθε χώρα έπαιρνε ντόπιους ηθοποιούς. Στην παράσταση φορούσαν όλοι ακουστικά και τους έδιναν εντολές. Το έργο μιλούσε για την αστυνομοκρατία. Σαν κοινωνικό πείραμα, οι ηθοποιοί απλά άκουγαν κι εκτελούσαν. Όταν τελείωσε, ρώτησα έναν φίλο μου που συμμετείχε, πόσες πρόβες έκαναν. Μου είπε ότι δεν έκαναν, απλά ακολουθούσαν εντολές. «Το νούμερο 33 τώρα θα χτυπήσει το νούμερο 40». Είναι μια προσομοίωση της πραγματικότητας μέσα από το θέατρο. Σου έδειχνε πώς λειτουργούν τα όργανα της τάξης, πώς αναπαράγεται η τρομοκρατία. Είναι κυριολεκτικά εκτελεστικά όργανα. Θαυμάζω φυσικά και Έλληνες καλλιτέχνες, απλά αυτή τη στιγμή αναφέρω τον Castellucci γιατί με είχε συνταράξει πολύ η προσέγγισή του. Επίσης, ο Γιώργος Παλούμπης, που τον είχα και καθηγητή, είναι ένας άνθρωπος που θαυμάζω. Υπέροχος άνθρωπος, σκηνοθέτης και δάσκαλος. Είναι φως μέσα στο σκοτάδι που επικρατεί στον χώρο. Υπάρχουν τέτοια άνθρωποι, που φωτίζουν τον χώρο και εμείς θα παλέψουμε μέχρι ο χώρος αυτός να έχει περισσότερο φως, από ότι σκοτάδι.

Φωτ.: Άσπα Κουλύρα / Olafaq

– Πώς είδες να αλλάζει το θέατρο μετά το #MeToo;
Βρισκόμαστε στο σημείο της αλλαγής κι έρχεται, αλλά πολύ σταδιακά, γιατί έχουν γαλουχηθεί ολόκληρες γενιές θεωρώντας κακοποιητικές συμπεριφορές ως κάτι φυσιολογικό. Είχαν εμποτιστεί με την λογική ότι αν ο σκηνοθέτης δεν είναι μαλάκας, δεν είναι καλός σκηνοθέτης. Αν δεν πετάξει το τασάκι ή την καρέκλα, αν δε σε κάνει σκουπίδι, δεν έχει κύρος. Πλέον έχουν αποστηρωθεί λίγο τα πράγματα. Βλέπεις ότι ίσως αναρωτιούνται «είναι οκ τώρα να το κάνω αυτό;». Αλλά πρέπει να περάσουμε κι από αυτό το στάδιο, για να έρθει η ισορροπία και να νιώθουμε όλοι ασφάλεια να πηγαίνουμε στη δουλειά μας και να μη φοβόμαστε. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να πηγαίνεις στη δουλειά σου και να φοβάσαι. Να πηγαίνεις με μισή καρδιά και να φεύγεις με ακόμη λιγότερη.

– Είχες αναφέρει στο παρελθόν ότι είχες δεχτεί κι εσύ κακοποίηση στη δουλειά σου. Πώς το αντιμετώπισες;
Αυτό που συνειδητοποίησα μετά το ξέσπασμα του #MeToo, είναι ότι κι εγώ είχα βιώσει περιστατικά που με είχαν σημαδέψει και δεν είχα καταλάβει ότι ήταν κακοποιητικά. Ενώ πίστευα ότι ήμουν δυνατή γιατί δεν επέτρεψα ορισμένα περιστατικά να με επηρεάσουν, τελικά ίσως δεν τα αντιμετώπισα όπως θα ήθελα. Πλέον θα το πήγαινα μέχρι τέλους, μέχρι ο θύτης να έρθει αντιμέτωπος με τις συνέπειες. Ότι κι αν σημαίνει αυτό. Μετέπειτα που μου συνέβη πάλι, έβαλα τα όριά μου. Αλλά και πάλι, η Άλκηστις του σήμερα θα το αντιμετώπιζε πολύ διαφορετικά. Έχω πάρει δύναμη από όλα τα θύματα που έχουν μιλήσει. Φυσικά, δε μας επηρεάζουν όλους το ίδιο αυτά τα περιστατικά. Ο καθένας έχει διαφορετικά αντανακλαστικά. Γι’ αυτό δε μπορείς να ζητάς από το θύμα να κάνει μαθήματα αυτοάμυνας και να παίξει μπουνιές. Το ζητούμενο είναι να μην τίθεται καν θέμα. Τι να πω δηλαδή σε ένα εν δυνάμει θύμα «Αν σου συμβεί αυτό, να τον χτυπήσεις»; Αλήθεια τώρα; Που εκείνη τη στιγμή σου παγώνει το αίμα και δε ξέρεις από πού σου ήρθε; Δε μπορούμε να ζητάμε από τα εν δυνάμει θύματα να είναι προετοιμασμένα. Το σύστημα να είναι προετοιμασμένο.

Φωτ.: Άσπα Κουλύρα / Olafaq

– Πώς φροντίζεις το μέσα σου;
Φέτος έβαλα την ψυχοθεραπεία στη ζωή μου, κάτι που ήθελα να κάνω χρόνια. Φοβόμουν να το κάνω γιατί ήξερα ότι θα έπρεπε να αντιμετωπίσω πράγματα που δεν ήθελα. Τώρα, έχει μπει στην καθημερινότητά μου και μου έχει ανοίξει τον τρόπο σκέψης μου. Νιώθω πιο δυνατή, ώστε να αντιμετωπίσω τα πράγματα με καθαρότητα. Επίσης κάτι που με βοηθά να φροντίζω το μέσα μου είναι να περνάω χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπώ.

– Ποια είναι η βασική σου πρόθεση ως ηθοποιός;
Να μην σταματήσω ποτέ να εξελίσσομαι. Να δοκιμάζομαι συνεχώς σε νέα πράγματα, να τρώω τα μούτρα μου και να ξαναπροσπαθώ, να συνεργάζομαι με ανθρώπους που θαυμάζω. Μέχρι στιγμής δεν έχω κανένα παράπονο, αυτό μου έχει ήδη συμβεί και με έχει εξελίξει. Μου αρέσει να παρατηρώ τον τρόπο που αποφασίζουν να συμπεριφέρεται ο ρόλος τους, οι επιλογές που κάνουν. Και σίγουρα θα ήθελα να κάνω μια μεγάλου μήκους ταινία.

– Αν χώριζες τη ζωή σου σε κεφάλαιο, τώρα σε ποιο κεφάλαιο βρίσκεσαι; Τι τίτλο θα του έδινες;
Δεν είμαι στην αρχή της καριέρας μου αλλά δεν είμαι και στη μέση. «Βρίσκομαι ακριβώς εκεί που θα ήθελα να βρίσκομαι» θα ήταν ο τίτλος.

 – Γίνεσαι ο άνθρωπος που ήθελες πάντα να είσαι;
Μπορώ να πω πως ναι. Έχω δουλέψει πολύ με τον εαυτό μου και την μικρή Άλκηστις που υπάρχει εδώ μέσα. Έχω παλέψει αρκετά, δε μου χαρίστηκε κάτι. Οπότε γίνομαι αυτός ο άνθρωπος.

– Είσαι καλή ηθοποιός;
Έλα ντε! Υπάρχουν περίοδοι που λέω ότι είμαι κι άλλες που με πιάνει η ανασφάλεια. Ευτυχώς το άγχος και ανασφάλεια σε μένα λειτουργούν δημιουργικά, με πεισμώνουν.

Φωτ.: Άσπα Κουλύρα / Olafaq

– Ποιο είναι το mantra σου;
Να πηγαίνω εκεί που μου λέει το μέσα μου. Αυτό μου το έμαθε κυρίως η μαμά μου. Να ακούω την καρδιά κι όχι το μυαλό μου. Είχα ερωτική απογοήτευση στο λύκειο και της έλεγε «Μαμά, θέλω να πάω να τον βρω»«Να πας» ήταν πάντα η απαντήση. Ποτέ «δεν πρέπει, σε πλήγωσε, αξίζεις καλύτερα». Μου έλεγε πήγαινε και φάε τα μούτρα σου. Δε μπορεί κάποιος να σου λέει να μην κάνεις κάτι. Είναι εξωτερικός παράγοντας, δε μπορεί να ξέρει την εξέλιξη. Ας αφήσουμε τους ανθρώπους -και ειδικά τα παιδιά- να φάνε τα μούτρα τους. Έτσι θα διαμορφώσουν χαρακτήρα.

– Με την B.P.M., τη θεατρική σου ομάδα, ανεβάσατε τη φεμινιστική κωμωδία «Αυτές που δεν προλάβατε». Πες μας λίγα λόγια.
Παίζει μέχρι τις 11 Απριλίου αλλά έχουν μείνει ελάχιστα εισιτήρια. Το έγραψε η Δανάη Λιοδάκη, μέλος της B.P.M. Η ομάδα ιδρύθηκε το 2018, όταν αποφοιτήσαμε από τη σχολή. Αποτελείται από κάποιους φοιτητές εκείνου του έτους. Από τότε ανεβάζουμε παραστάσεις και προσπαθούμε να είναι δικά μας τα έργα, κείμενα, σκηνοθεσία, κλπ. Η Δανάη έγραψε το κείμενο – μια ωδή στη γυναικεία φιλία. Έχει χρησιμοποιήσει βιώματα δικά της και φίλων της. Είναι μια κωμωδία και για μένα αυτό είναι σημαντικό. Ο κόσμος έρχεται και γελάει μέσα από πολύ τραγικά γεγονότα, πέφτουν οι άμυνές του κι έτσι λαμβάνει πιο εύκολα την πληροφορία. Όταν πας να κουνήσεις το δάχτυλο, δε θα σε ακούσει κανένας. Ξεκινήσαμε να κάνουμε πρόβες και μας έκανε εντύπωση που αρχίσαμε να μοιραζόμαστε δικά μας σχετικά βιώματα που δε γνωρίζαμε καν η μια για την άλλη. Ενώ είμαστε φίλες 8 χρόνια. Αυτό μας έδεσε περισσότερο. Ξεκινήσαμε μην έχοντας τίποτα, πέραν από το έργο και η μία την άλλη. Το στήσαμε με υπέροχους συνεργάτες. Άντρες και γυναίκες, γιατί υπάρχουν κι άντρες φεμινιστές που θέλουν να βγάλουν προς τα έξω τέτοιες δουλειές. Βάλαμε δικά μας λεφτά, δικά μας χέρια, δικά μας μέσα. Αφισοκόλληση πόρτα-πόρτα, δικό μας τρέιλερ, άγχος πολύ. Και φτάνουμε στο σήμερα που είμαστε sold-out σε όλες τις παραστάσεις μας. Το κοινό ήταν αρχικά γυναίκες και πλέον έχει καταλήξει να είναι 50-50. Και ορισμένες φορές και μεγαλύτερο ποσοστό του αντρικού κοινού. Έχουν έρθει άντρες μετά την παράσταση και μας έχουν πει «Έφυγα ένας άλλος άνθρωπος». Βγήκαμε κερδισμένες από αυτό γιατί έρχονται άνθρωποι όλων των φύλων και των ηλικιών και ταυτίζονται. Νομίζουμε ότι έχουμε χάσμα γενεών αλλά τελικά όλοι για τα ίδια πράγματα παλεύουμε.

Φωτ.: Άσπα Κουλύρα / Olafaq

– Τι είναι φεμινισμός για σένα;
Είμαι τόσο επηρεασμένη από την παράσταση που θα πω ότι αυτό είναι φεμινισμός. Παλεύουμε όλοι για να εδραιώσουμε τα αυτονόητα. Μέσα από τα αυτονόητα έρχεται η αλλαγή. Έστω κι ένα πράγμα να πάρει ο θεατής, είναι κέρδος για την κοινωνία. Το θέατρο δε σου δίνει τις απαντήσεις. Το θέατρο σου θέτει τις κατάλληλες ερωτήσεις. Ο φεμινισμός είναι ένας ισχυρός πυρήνας και στο κέντρο του είναι η γυναίκα αλλά ενδυναμώνεται από τον καθένα που παλεύει για να μπορέσει ο πυρήνας να συμπεριλάβει όλους τους ανθρώπους.

– Μου είπες ότι η οικογένειά σου σε στήριξε όταν αποφάσισες να γίνεις ηθοποιός. Όμως δε στηρίζουν όλες οι οικογένειες. Τι θα συμβούλευες ένα άτομο που θέλει να γίνει ηθοποιός χωρίς τη στήριξη των γύρω του;
Αν εσύ έχεις αποδεχτεί ότι αυτό θες να κάνεις, θα το κάνεις ο κόσμος να χαλάσει. Η αποδοχή από τους γύρω σου θα έρθει. Βέβαια, είμαι πολύ υπέρ της συζήτησης. Αν το συζητήσεις με την οικογένειά σου και «πέσεις σε τοίχο», εσύ συνεχίζεις. Οι άλλοι έφτασαν στο τέλμα, όχι εσύ. Οι τέχνες είναι αγχολυτικές. Αν η ανάγκη σου είναι να δημιουργήσεις, να το κάνεις για σένα, για το μέσα σου. Ασχέτως αν θα καταλήξεις να το κάνεις επαγγελματικά. Ξεκλειδώνεις πίστες κι επίπεδα της υπάρξής σου, που ούτε φαντάζεσαι. Πήγαινέ το όσο πάει, μέχρι να σου πει η ψυχή σου ότι «εδώ είμαι καλά».

– Το καλοκαίρι του 2021 έπαιξες για πρώτη φορά στην Επίδαυρο. Πώς ήταν η εμπειρία;
Ήταν τόσο πολλά τα συναισθήματα που ένιωθα ότι θα σκάσω. Σε αυτήν την σκηνή, νιώθεις τόσο δα μικρός. Ήμασταν πολύ ωραία ομάδα, το ευχαριστήθηκα πολύ. Δεν ένιωσα ποτέ εκτεθειμένη επάνω στη σκηνή. Θυμάμαι χαρακτηριστικά όταν τελείωσε η παράσταση κι ο κόσμος χειροκροτούσε, δε μπορούσαν τα μάτια μου να χωρέσουν το πλάνο. Έκλαιγα, με έπνιγαν τα συναισθήματα. Και τώρα που στο λέω, νιώθω το ίδιο. Δε λέω ότι ο στόχος ενός ηθοποιού είναι να παίξει στην Επίδαυρο γιατί τότε καταξιώνεσαι. Αυτά είναι βλακείες. Είναι το θέατρο που σου δημιουργεί αυτήν την ενέργεια, αυτός ο χώρος. Νιώθεις τα πάντα! Αν στην Επίδαυρο, κοιτάξεις προς τα πάνω και δεις πώς φαίνονται τα αστέρια και πόσο μικρός είσαι στον κόσμο, κάπως το απολαμβάνεις περισσότερο. Είπα «Ουάου! Αυτή τη στιγμή είμαι εδώ». Γι’ αυτό και δεν πρέπει το άγχος να μας καταπίνει. Γιατί αν αγχωθείς, δε θα δεις ούτε τα αστέρια, ούτε το κοινό που έχει σηκωθεί όρθιο και σε χειροκροτά. Δε θα βιώσεις την εμπειρία ατόφια. Και αν πάει κάτι στραβά, τι έγινε; Δε θα το θυμάται κανένας. Να μην αφήνουμε τον εαυτό μας να μας στερεί εμπειρίες.

– Πολύ σημαντικό αυτό που είπες. Πραγματικά, γιατί μας φυλακίζουμε μόνοι μας έτσι;
Και το λέει ένας άνθρωπος που ζούσε με κρίσεις πανικού για χρόνια. Είχα βάλει τον εαυτό μου να ζει μέσα σε ένα κελί, γιατί φοβόμουν να ζήσω. Στο λέω και θέλω να βάλω τα κλάματα. Όταν έμπαινα στο λεωφορείο, κοιτούσα ποιος μπορεί να είναι γιατρός, έτσι ώστε αν πάθω κάτι να με σώσει. Όταν ταξίδευα, έψαχνα που υπάρχει κέντρο υγείας. Ήμουν ένας δυστυχισμένος άνθρωπος. Κάποια στιγμή είπα «Άλκηστις, τι κάνεις; Γιατί αφήνεις τον εαυτό σου να παίζει έτσι μαζί σου; Μπορείς να απολαύσεις αυτό που σου συμβαίνει; Ζήτα βοήθεια». Παρολα αυτά όμως νιώθω δυνατή, που πέρασα κι από αυτό γιατί τώρα εκτιμώ περισσότερο τις καθημερινές στιγμές. Οι άνθρωποι δυσκολεύομαστε να καταλάβουμε το τέρας που ζει μέσα στους άλλους και πολλές φορές κι αυτό που ζει μέσα μας. Μπορεί να καθόμασταν και να σου έλεγα ξαφνικά «Σίντυ, φοβάμαι ότι κάτι θα πάθω». Αν μου απαντούσες «Πάλι τα ίδια. Χαλάρωσε ρε» θα ήταν το κερασάκι στην τούρτα. Γιατί απορρίπτεις τον φόβο μου. Ε και αυτό γιγαντώνεται και σε στέλνει. Αλλά θέλει χρόνο, υπομονή και επιμονή και το αλλάζεις, και αλλάζεις κι εσύ μαζί του. Εμείς έχουμε το κλειδί εμείς και το λουκέτο, το μαχαίρι, το καρπούζι, ξέρεις.

– Τι σχέδια έχεις για το μέλλον;
Με τα Νούμερα, ευελπιστούμε να συνεχίσουμε. Το κάναμε με πάρα πολλή  αγάπη. Οπότε θελουμε σίγουρα να συνεχιστεί αυτή η τρέλα. Επίσης, συζητάμε για 2η σεζόν το «Αυτές που δεν προλάβατε». Μακρινή σκέψη ακόμα αλλά ελπίζουμε να γίνει. Είναι η δουλειά για την οποία νιώθω πιο περήφανη απ’όλες, γιατί το χτίσαμε μόνοι μας. Ήταν όλο δικό μας και πέτυχε. Με συγκινεί πολύ αυτή η σκέψη. Βλέπω τις φίλες και συνεργάτιδές μου και λέω «Κορίτσια, τα καταφέραμε».

ΠΗΓΗ: https://olafaq.gr/

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

Ταμπέλες: Μήπως δεν είναι και τόσο κακή ιδέα τελικά;

Ταμπέλες: Μήπως δεν είναι και τόσο κακή ιδέα τελικά; 1440 550 positive

Έλλη Στούρνα*

Η τσέχα πρωταθλήτρια του Τέννις, Μαρτίνα Ναβρατίλοβα, είχε κάποτε δηλώσει: «Οι ταμπέλες ταιριάζουν στην αρχειοθέτηση. Οι ταμπέλες ταιριάζουν στα ρούχα. Οι ταμπέλες δεν ταιριάζουν στους ανθρώπους».

Είναι, όμως, πράγματι έτσι;

Δεν είναι λίγες οι φορές που έχω ακούσει κοντινούς μου ανθρώπους, καθώς και αναγνωρίσιμα πρόσωπα στο διαδίκτυο να δηλώνουν ότι σιχαίνονται τις ταμπέλες, ότι δεν τους/τις αντιπροσωπεύουν ή ότι τις θεωρούν περιττές και συχνά περιοριστικές.

Τι είναι, τελικά, αυτό που κάνει τις ταμπέλες να ακούγονται τόσο απωθητικές σε μία μεγάλη μερίδα ανθρώπων και γιατί είναι, κατά τη γνώμη μου, κρίμα να επικρατεί αυτή η θέαση;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: Εγώ, η γράφουσα, είμαι μία vegan, φεμινίστρια, queer, πτυχιούχος ιστορίας και φιλοσοφίας της επιστήμης, αρθρογράφος, co-founder της Vegan Life NGO, γατομαμά, γυναίκα, γεννημένη εξαρχειώτισσα που κατοικεί πλέον στο Παγκράτι, και πολλά πολλά ακόμη που, λιγότερο ή περισσότερο, αποτελούν ταμπέλες που με χαρακτηρίζουν.

Όλα αυτά είμαι εγώ αλλά συνάμα και άλλα τόσα που μπορεί να επιλέξω να μην μοιραστώ ποτέ, ή να επιλέξω να τα μοιραστώ κάποτε. Όλα όσα προανέφερα όμως είναι ταμπέλες και ταμπέλες που εγώ επέλεξα να τοποθετήσω, να μοιραστώ ή ακόμα και να δημιουργήσω. Συνάμα, όμως, είμαι και ένας άνθρωπος που τον ενοχλούν οι ταμπέλες. Πώς γίνεται αυτό;

Υποθεση ταμπέλες: Πότε ενοχλούν και πότε όχι; 

Δε θα σου πω όμως ψέματα. Τις ταμπέλες που με χαρακτηρίζουν θέλω να μπορώ να τις επιλέγω εγώ για μένα. Αν έρθεις, δηλαδή, εσύ που δεν με γνωρίζεις και πεις ότι είμαι οτιδήποτε που εγώ δεν νιώθω ότι το πρεσβεύω, είναι δεδομένο ότι δεν θα δεχτώ να μου φορέσεις μία άσχετη ταμπέλα απλώς και μόνο επειδή εσύ το θέλησες. Αυτός είναι ίσως ο πρώτος λόγος που οι περισσότεροι άνθρωποι μισούν τόσο πολύ τις ταμπέλες.

“Γιατί, μεγαλώνοντας στην κοινωνία αυτή που ζούμε, πολύ συχνά μας φοράνε από μικρά παιδιά κάθε είδους ταμπέλες που εμείς δεν επιλέξαμε”

«Η ωραία του σχολείου», «το φυτό», «η φλύαρη», «ο Αλβανός», «η ξανθιά», «η καλή μαθήτρια», «ο εκκεντρικός» και τόσα μα τόσα πολλά ακόμα. Είναι ταμπέλες που συχνά ακούμε για εμάς από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής μας.

Οι γονείς, η ευρύτερη οικογένεια, οι συμμαθήτριες και συμμαθητές, τα παιδιά της γειτονιάς, πολλές φορές μας παγιδεύουν μέσα σε δεσμευτικές ετικέτες τις οποίες μπορεί να προσπαθούμε ύστερα για χρόνια να τις βγάλουμε από πάνω μας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως υπάρχει και η σχετική λαϊκή ρήση: «Καλύτερα να σου βγει το μάτι, παρά το όνομα».

“Το να βγάλεις από πάνω σου μία ταμπέλα που σου φορέθηκε με το ζόρι δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση”. 

Παρόλα αυτά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τις ταμπέλες δεν μπορούν να μας τις φορέσουν μόνο οι γύρω μας. Τις ταμπέλες μπορούμε κάλλιστα να τις φορέσουμε και εμείς σε εμάς, και αυτό είναι ίσως, η πιο απελευθερωτική πράξη.

ΤΑΜΠΕΛΕΣ/ ESTELLA

 

Από τότε που με θυμάμαι, αγαπούσα πολύ τις ταμπέλες. Οι ταμπέλες με έκαναν να νιώθω ότι ξέρω ποια είμαι – ή έστω ποια θέλω να είμαι. Οι ταμπέλες με βοηθούσαν να βρω τα άτομα που μου ταιριάζουν και να με κάνουν να νιώθω ότι ανήκω, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σε διάφορες «οικογένειες» ανθρώπων που μοιράζονταν κοινή ταυτότητα με εμένα.

Δημόσια, η ταμπέλα που φέρω πάνω μου τα τελευταία χρόνια είναι αυτή της «vegan feminist witch». Η ταμπέλα αυτή έχει φέρει κοντά μου εκατοντάδες ανθρώπους και έχει ίσως απομακρύνει άλλους τόσους. Γιατί αυτή είναι, μεταξύ άλλων, μία από τις ενδιαφέρουσες συνέπειες που έχει η επιλογή του να φοράμε ταμπέλες: Οι ταμπέλες αποτελούν ένα εξαιρετικό φίλτρο για το ποιοι άνθρωποι θα σε πλησιάσουν και ποιοι θα νιώσουν απώθηση για όσα πρεσβεύεις. Και αυτό δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση, ειδικά αν είσαι άτομο που έχει ανάγκη την αποδοχή των γύρω του.

Οι ταμπέλες που εγώ επιλέγω να μου τοποθετήσω:

Vegan

Η ταμπέλα του ότι είμαι vegan μου χάρισε κάποιους από τους πιο σημαντικούς ανθρώπους της ζωής μου. Αποτέλεσε για μένα μία μαγική αφετηρία ενός απίστευτου ταξιδιού χωρίς τέλος. Με ανάγκασε να ευθυγραμμίσω τις αξίες με τις πράξεις μου.

Με δικτύωσε με ένα σύμπαν ανθρώπων που ξέρουν να κοιτούν πολύ πέρα από τα προσωπικά τους συμφέροντα. Και με έφερε πολύ πιο κοντά στη φύση. Μου έμαθε να διαβάζω ετικέτες, συστατικά και πιστοποιήσεις. Να γνωρίζω τι φοράω, τι τρώω και τι καταναλώνω. Η ταμπέλα του να είμαι vegan είναι μία ταμπέλα που μου άλλαξε ολοκληρωτικά τη ζωή.

Feminist

Και, ύστερα, η ταμπέλα του ότι είμαι φεμινίστρια, με βοήθησε να ενδυναμωθώ και να επιμορφωθώ σε ζητήματα ισότητας και διαθεματικότητας. Με έφερε κοντά με άλλα άτομα που έχουν κοινούς στόχους και ανησυχίες και μου χάρισε στιγμές μοναδικής σύνδεσης αλλά και αφύπνισης. Να αντιμετωπίζω με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση τα άτομα που ζουν γύρω μου και έχουν διαφορετικά βιώματα από τα δικά μου. Με έκανε να νιώσω λιγότερο μόνη για όσες φορές αδικήθηκα ή κακοποιήθηκα.

Witch

Και πάμε κάπου πίσω, 20 χρόνια τουλάχιστον, όταν κυκλοφορούσα μέσα στο σπίτι με μία σκούπα και δήλωνα χωρίς αμφιβολία ότι είμαι μάγισσα. Αρνιόμουν να κόψω τα μαλλιά μου για να μη μειωθούν οι μαγικές μου δυνάμεις και λάτρευα να ανακατεύω ό,τι συστατικό έβρισκα μέσα στο σπίτι, υποστηρίζοντας ότι έκανα μαγικά ξόρκια.

Όταν πλέον μπήκα στο Πανεπιστήμιο, έμαθα την αληθινή ιστορία των μαγισσών: Γυναίκες που τιμωρήθηκαν γιατί ήταν διαφορετικές από την υπόλοιπη κοινωνία. Γυναίκες που βασανίστηκαν επειδή ήταν γυναίκες. Και όταν πια μία μέρα μία διαβόητη γραφική φιγούρα της τηλεόρασης δήλωσε δημόσια ότι έχει «πρόβλημα με τις βίγκαν λεσβίες μπαχαλοσατανίστριες μάγισσες», ένιωσα ότι η ταμπέλα της μάγισσας με αντιπροσωπεύει περισσότερο από ποτέ. Γιατί μάγισσα είναι μία γυναίκα που παλεύει να είναι αυτό που νιώθει, σε μία κοινωνία που την τιμωρεί απλώς και μόνο επειδή είναι διαφορετική.

Ταμπέλες

Είναι, άραγε, τελικά, τόσο κακό, τόσο προβληματικό, τόσο απωθητικό το γεγονός ότι επέλεξα και επιλέγω αυτές τις ταμπέλες για μένα; Ποιο είναι πραγματικά το πρόβλημα στο να τολμάς και να λες ρητά ποια είσαι και τι πρεσβεύεις; Οι αξίες μας και η ταυτότητά μας δεν θα έπρεπε να είναι παράσημα που επιλέξαμε και φοράμε περήφανα; Το να δηλώνεις ότι είσαι κάτι είναι μία πολύτιμη εξομολόγηση αλλά και μία δέσμευση για συνέπεια.

Οι ταμπέλες σε εξαναγκάζουν να είσαι συνεπής με όσα λες ότι πρεσβεύεις. Οι ταμπέλες σου ανοίγουν τις πόρτες σε κλειστές και συχνά δεμένες κοινότητες ανθρώπων οι οποίοι σε θεωρούν συχνά «οικογένεια», και απέναντι στους ανθρώπους αυτούς, απέναντι στις κοινές σας αξίες, έχεις μία υποχρέωση για ιδεολογική συνέπεια, για συνέπεια λόγων και έργων. Μήπως όταν δεν θέλεις να δηλώνεις δημόσια μία ταυτότητα είναι επειδή φοβάσαι να είσαι συνεπής προς αυτή; Μήπως είναι επειδή δεν αντέχεις να σε βλέπουν οι γύρω σου ως κάτι διαφορετικό;

Μην ξεχνάμε ότι κανένας άνθρωπος δεν υπάρχει χωρίς καθόλου ταμπέλες

Το φύλο, το επάγγελμά μας, η οικογενειακή κατάσταση, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά, το κοινωνικό και μορφωτικό επίπεδο, τα χόμπι μας κ.ο.κ. συχνά αποτελούν ταμπέλες που φοράμε ασυναίσθητα πάνω μας. Γιατί, λοιπόν, να μην επιλέξουμε στην τελική συνειδητά ποιες από αυτές τις ταμπέλες μας αντιπροσωπεύουν;

Το να φοράμε ταμπέλες δημόσια έχει μία ακόμη “βαριά” συνέπεια: Μας καθιστά εκπροσώπους της κοινότητάς μας. Όποιο άτομο μας γνωρίσει, μας ξεκινάει τις ερωτήσεις για να καταλάβει καλύτερα την ταμπέλα μας.

Άλλοτε καλοπροέραιτες και άλλοτε ειρωνικές, οι ερωτήσεις δεν παύουν να έρχονται. Πόσο εξοντωτικό να πρέπει να εξηγείς διαρκώς αυτό που είσαι… Έχει, όμως, και πάλι η κατάσταση αυτή ένα μεγάλο θετικό, που επισκιάζει με σιγουριά την κούραση που νιώθεις: Η ταμπέλα που έβαλες πάνω σου σου δίνει την ευκαιρία να μιλήσεις για όσα είσαι και πιστεύεις.

Σου δίνει την ευκαιρία να σπάσεις τους μύθους που επικρατούν, να βάλεις τα πράγματα στη θέση τους, και να φέρεις τους άλλους ανθρώπους πιο κοντά σ’ εσένα και στην κοινότητά σου.

Οι ταμπέλες είναι ένα εργαλείο μαγικό που δυστυχώς συχνά υποβαθμίζουμε. Η αίσθηση του ανήκειν, η ενδυνάμωση μέσα από τις νέες σχέσεις με ανθρώπους που έχουν κοινή ταυτότητα, η δικτύωση, η εύρεση χρήσιμων πληροφοριών, η αναγνώριση των κοινών προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε καθώς και η διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας είναι πάντα πιο εύκολη όταν αγκαλιάζουμε τις ταμπέλες μας και τις φοράμε περήφανα πάνω μας.

Κι ύστερα από όλα αυτά που σου ανέλυσα παραπάνω, θα ήθελα να μου απαντήσεις ειλικρινά: Οι ταμπέλες δεν είναι τόσο κακές τελικά, δεν νομίζεις;

*Η Έλλη Στούρνα, πτυχιούχος στην ιστορία και φιλοσοφία της επιστήμης και συνιδρύτρια της ΜΚΟ Vegan Life, είναι μια βίγκαν φεμινίστρια μάγισσα, η οποία απαιτεί την κλιματική δικαιοσύνη, είναι μια Αθηναία queer γυναίκα που εφαρμόζει τη διαθεματικότητα στην καθημερινή της ζωή και τον ακτιβισμό της. Μαζί με τον Κώστα Γωνιανάκη, παρουσιάζουν την πρώτη vegan εκπομπή στην ελληνική τηλεόραση, η οποία είναι διαθέσιμη και στο YouTube.

ΠΗΓΗ: https://itsestella.com/

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

17/12 Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Σεξεργαζομένων: μια online συζήτηση

17/12 Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Σεξεργαζομένων: μια online συζήτηση 1280 722 positive

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Σεξεργαζομένων, το Δίκτυο Ενδυνάμωσης Σεξεργαζομένων σας προσκαλεί σε μια οnline συζήτηση με θέμα τη βία που υφίστανται τα άτομα που εργάζονται στο σεξ.

Σάββατο 17/12/2022, ώρα 14.00 μμ (live αναμετάδοση μέσα από τη σελίδα του ΔΕΣ στο Facebook)

Τη συζήτηση συντονίζουν:
Χρήστος Σαγρέδος, PhD(c) King’s College London
Έβελιν Νικόλοβα, PhD(c) Lancaster University

Στη συζήτηση συμμετέχουν οι:

Αθηνά Μιχαλακέα/Athina Michalakea, δικηγόρος και υποψήφια Δρ. Κριτικής Κοινωνιολογίας του Δικαίου στο Κολλέγιο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Στη διατριβή της μελετά την επιρροή του νόμου στα σεξεργαζόμενα άτομα, καθώς και τη σχέση του φεμινιστικού κινήματος με τη σεξεργασία, στην Ελλάδα. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος και νομική σύμβουλος του ΔΕΣ

Trajche Janushev, ακτιβιστής για τα δικαιώματα των σεξεργαζομένων και Υπεύθυνος διαχείρισης έργων στο Sex Work Advocavy Network (SWAN). Έχει εργαστεί πολλά χρόνια στο χώρο της σεξεργασίας και των πρότζεκτ που στοχεύουν στην οργάνωση της κοινότητας των ατόμων που εργάζονται στο σεξ, εστιάζοντας κυρίως στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και χώρες της Κεντρικής Ασίας.

Έβελιν Νικόλοβα Evelin Nikolova – υποψήφια Δρ. Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ στην Αγγλία. Στη διατριβή της μελετά την γλωσσική αναπαράσταση της σεξουαλικής παρενόχλησης και βίας σε forum posts γυναικών που εργάζονται στο σεξ ως escorts. Είναι επίσης ιδρυτικό μέλος και υπεύθυνη της επιστημονικής ομάδας του ΔΕΣ.

Το Δίκτυο Ενδυνάμωσης Σεξεργαζομένων (Δ.Ε.Σ.) είναι ένα μη-κυβερνητικό σωματείο που αποτελείται και διοικείται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από σεξεργαζόμενα άτομα. Ιδρύθηκε με πρωτοβουλία μιας μικρής ομάδας ατόμων που εργάζονται ή έχουν εργαστεί στο σεξ. Βασικός στόχος του δικτύου είναι η καταπολέμηση του στίγματος των ανθρώπων που εργάζονται στο σεξ (ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας, σεξουαλικού προσανατολισμού, κ.ά.) και η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.

Η σελίδα του ΔΕΣ στο facebook:  https://www.facebook.com/desnetwork.gr 

Το event στο facebook: https://www.facebook.com/events/705278920925972

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

Πέρα από το πατριαρχικό βλέμμα: Το πορνό αλλιώς!

Πέρα από το πατριαρχικό βλέμμα: Το πορνό αλλιώς! 1600 1067 positive

Βάνα Κράβαρη

Το προηγούμενο διάστημα το Ρομάντσο κατακλείστηκε από ανθρώπους πρόθυμους -μεταξύ άλλων- να καυλώσουν δημόσια, δίπλα σε άλλους θεατές των ταινιών που προβλήθηκαν στο Athens Porn Festival, “Σάτυροι και Μαινάδες”. Γράφω “μεταξύ άλλων” γιατί από φουρνιά ταινιών και δημιουργών που βρήκαν τη θέση τους στις προβολές του φεστιβάλ, έγινε σαφές πως το πορνό δεν (έχει σκοπό να) προκαλεί μόνο καύλα, αλλά είναι ικανό να δημιουργήσει συναισθήματα που κάποιος που έχει χάσει την επαφή με το πώς προχωράει πλέον η βιομηχανία, δεν μπορεί καν να φανταστεί.

Στα πλαίσια του φεστιβάλ παρακολούθησα το Input Error. Μια φουτουριστική μικρού μήκους ταινία, με 80s αναφορές και δυστοπικό χαρακτήρα, αν σκεφτείς πως σε αυτή, μια προνομιούχα γυναίκα, αφού κάνει unboxing το sex robot που έχει παραγγείλει, κάνει σεξ μαζί της, ως κυρίαρχο υποκείμενο -θα το έλεγε πρωτόγνωρο κάποιος που έχει χάσει την εξέλιξη της ταυτότητας των γυναικών ως πορνογραφικούς δρώντες. Το Input Error μου έδωσε δυο σημαντικές εμπειρίες: αφενός την παρακολούθηση μιας ταινίας πορνό για επαγγελματικούς λόγους (θα το έλεγα… “ιδιαίτερο), αφετέρου μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με το Iris Glitzer, που είναι το αόρατο χέρι πίσω από ένα μεγάλο κομμάτι της σκηνοθεσίας της cyberpunk ταινίας.

Αρχικά, πώς είσαι;  

Είμαι καλά. Διανύω μια πολύ δημιουργική περίοδο και αυτό το φθινόπωρο με βρήκε με μεγάλα αποθέματα ενέργειας και όρεξης.

Σε γνωρίσαμε στο Provocateur πριν ένα χρόνο, με την ιδιότητα του δημιουργού κόμικς. Από τότε μέχρι σήμερα τι έχει αλλάξει στη ζωή σου; 

Συμπληρώνοντας το δεύτερο χρόνο διαμονής μου στο Βερολίνο και με την πανδημία να κινείται σε διαχειρίσιμα πλέον επίπεδα, είχα την ευκαιρία να ξαναπάω σε εκθέσεις και σε φεστιβάλ, να εμπνευστώ, να γνωρίσω υπέροχους ανθρώπους τόσο από το χώρο των κόμικς όσο και από αυτόν του πορνό που θα μας απασχολήσει σήμερα και να συνεργαστώ με κάποιους από αυτούς. Δεν έχει αλλάξει ριζικά κάτι στη ζωή μου αλλά είμαι σε διαρκή κίνηση, μου αρέσει ο τρόπος που εξελίσσομαι διεκδικώντας το δικαίωμά μου στην ευτυχία και απολαμβάνω την πορεία.

Πες μας λίγα λόγια για “Satyrs and Maenads”, το porn festival της Αθήνας; Πώς «μπλέχτηκες» με αυτό; Και γενικότερα, στη βιομηχανία. 

Το “Σάτυροι και Μαινάδες” είναι φεστιβάλ καλλιτεχνικού πορνό που δημιούργησε το 2019 ο Μενέλας Σιαφάκας και που φέτος έλαβε χώρα για πρώτη φορά δια ζώσης φιλοξενούμενο στο Ρομάντσο. Το φεστιβάλ χωρίζεται σε θεματικές ενότητες με χαρακτηριστικά ονόματα εμπνευσμένα από την αρχαιότητα και τη μυθολογία. Έτσι έχουμε προγράμματα όπως Ευφροσύνη, για κεφάτες ταινίες μικρού μήκους, Προμηθέας, για bdsm, Σαπφώ για λεσβιακές, Γανυμήδης για γκέι, κλπ… Παράλληλα με τις προβολές ταινιών, το φεστιβάλ πλαισιώνουν εκθέσεις, ομιλίες, παρουσιάσεις, συναυλίες και πάρτι. Πρόκειται για ένα τετραήμερο που προσφέρει πάρα πολλά ερεθίσματα στο κοινό και απευθύνεται σε ανήσυχα και φιλομαθή πνεύματα. Με αφορμή την επιλογή δύο ταινιών μου και τη συμπερίληψή τους στο πρόγραμμα προβολών, κατέβηκα στην Αθήνα, παρακολούθησα εξαιρετικές ταινίες ποικίλων ειδών, ενώ γνώρισα από κοντά άλλες δημιουργούς, σκηνοθέτα και performers που επισκέπτονταν το φεστιβάλ.

Όσο για τη βιομηχανία, η δουλειά μου απέχει πολύ από τον πυρήνα της καθώς είναι κομμάτι μιας underground κίνησης. Μιας εναλλακτικής σκηνής πορνό κουήρ-φεμινιστικού χαρακτήρα που φιλοδοξεί να γεφυρώσει τον επαγγελματισμό με μια d.i.y. προσέγγιση. Θυμάμαι ακόμα πως την πρώτη φορά που είδα postporn (τα επεισόδια της συλλογής Urban Smut) συγκινήθηκα! Δεν ήξερα πως το πορνό μπορεί να προκαλέσει και άλλα συναισθήματα πέραν της καύλας -στην καλύτερη περίπτωση- ή της αποστροφής. Μετά από αυτή την πρώτη επαφή ανακάλυψα διεθνή φεστιβάλ καλλιτεχνικού/ποστ/φεμινιστικού πορνό που προσέφεραν το πρόγραμμά τους διαδικτυακά και μου ανοίχτηκε ένας νέος κόσμος. Λίγο καιρό μετά με ρώτησε ένα φιλενάδι αν θα ήθελα να βοηθήσω σε ένα γύρισμα και δέχτηκα χωρίς δεύτερη σκέψη προτείνοντας να αναλάβω χρέη set runner και catering. Εν τέλη βρέθηκα πέρα αυτών να αναλαμβάνω μεγάλο κομμάτι της σκηνοθεσίας, του μοντάζ και τους τίτλους.

[Ένα φεστιβά πορνό ταινιών] είναι μια πολύτιμη πηγή γνώσης που καταφέρνει μέσω του κινηματογράφου να διευρύνει την αντίληψή μας για τον κόσμο και για εμάς τα ίδια. Φυσικά προσφέρει και τη δυνατότητα να καυλώσουμε δημόσια, πράγμα όμορφο και απελευθερωτικό, αλλά με τρόπο πολύ διαφορετικό από αυτόν που έχουμε συνηθίσει.

Γιατί πιστεύεις πως είχε ανάγκη η πόλη ένα τέτοιο φεστιβάλ; Αν το πορνό «βγει» από τα σκοτεινά δωμάτια και την απόλυτη ιδιωτικότητα θα αντικατοπτρίσει το σεξ όπως είναι στην πραγματικότητα; 

Η σεξουαλικότητα είναι πολλά περισσότερα από το σεξ και αποτελεί κομβική πτυχή της ανθρώπινης ζωής. Επηρεάζει και επηρεάζεται από τις κοινωνίες στις οποίες ζούμε, την κουλτούρα στην οποία μεγαλώνουμε και την οποία συνδιαμορφώνουμε, τις πολιτικές αποφάσεις που παίρνονται εις όφελος ή εις βάρος ολόκληρων κοινωνικών ομάδων… Είναι απίστευτο το πώς εν έτει 2022 η συναίνεση συνεχίζει για πολύ κόσμο να είναι μια αφηρημένη έννοια με ασαφή χαρακτηριστικά ενώ μετράμε καθημερινά βιασμούς και γυναικοκτονίες. Ακούω συχνά κόσμο να σχολιάζει σε συζητήσεις γύρω από την έμφυλη βία πως “είναι θέμα έλλειψης παιδείας”, αναθέτοντας την ευθύνη στην οικογένεια και στο σχολείο και αγνοώντας πως ως ενήλικα άτομα με πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν μπορούμε πλέον να χρησιμοποιούμε τη  δικαιολογία της “έλλειψης παιδείας” με την ίδια ευκολία. Πράγματι η έμφυλη βία είναι μεταξύ άλλων (αλλά όχι μόνο) ζήτημα παιδείας αλλά ένα κομμάτι μου αρνείται να πιστέψει πως σε ένα θέμα σχεδόν καθολικού ενδιαφέροντος όπως η σεξουαλικότητα πολύς κόσμος δεν έχει την περιέργεια να ψαχτεί λίγο παραπάνω.

Η Αθήνα είχε ανάγκη το Σάτυροι και Μαινάδες για πάρα πολλούς λόγους.  Ένα φεστιβάλ εναλλακτικού πορνό μας προσφέρει τη δυνατότητα να έρθουμε σε επαφή με θέματα που σπάνια προβάλλονται στα μ.μ.ε. δίνοντας το λόγο στους πρωταγωνιστές τους. Θέματα όπως η σεξεργασία, η λεσβιακή/τρανς/ίντερσεξ/μη δυαδική ορατότητα, το bdsm, η ζωή με HIV, η σεξουαλικότητα στην τρίτη ηλικία, το chemsex και πολλά άλλα. Πρόκειται για μια πολύτιμη πηγή γνώσης που καταφέρνει μέσω του κινηματογράφου να διευρύνει την αντίληψή μας για τον κόσμο και για εμάς τα ίδια. Φυσικά προσφέρει και τη δυνατότητα να καυλώσουμε δημόσια, πράγμα όμορφο και απελευθερωτικό, αλλά με τρόπο πολύ διαφορετικό από αυτόν που έχουμε συνηθίσει.

Όσο το πορνό αντιμετωπίζεται μονοδιάστατα, τόσο θα παραμένει ταμπού και θα περιορίζεται στην κλασική του σεξιστική και τετριμμένη μορφή, έρμαιο της πατριαρχικής ματιάς πάνω στην ανθρώπινη επιθυμία. Όσο περισσότερες εναλλακτικές φωνές δίνουν το στίγμα τους, τόσο το πορνό βγαίνει στο φως και γίνεται αντικείμενο άξιο συζήτησης και ανάλυσης. Όσο γίνονται φεστιβάλ που επανανοηματοδοτούν το πορνό από προϊόν-ταμπού σε ανθρώπινη δραστηριότητα, κλάδο εργασίας, μέσο καλλιτεχνικής και πολιτικής έκφρασης τόσο συμβάλουν στο δημόσιο διάλογο γύρω. Θέλω ωστόσο να σταθώ στο τελευταίο κομμάτι της ερώτησής σου γιατί απηχεί μία κοινή παρανόηση που αξίζει να αποσαφηνίσουμε. Ανάμεσα στα πολλά είδη (πορνό) ταινιών υπάρχει και το ντοκιμαντέρ. Το πορνό αυτό καθαυτό δεν είναι ντοκιμαντέρ και άρα ο ρόλος του δεν περιορίζεται στο να αντικατοπτρίσει το σεξ «όπως είναι». Το κλασικό πορνό, όπως το ξέρουμε, προσεγγίζει το σεξ ως κάτι κανονικό και αμετάλλακτο, ξέχωρο από την εξέλιξη της ανθρωπότητας και ανέπαφο από κοινωνικούς παράγοντες. Τις περισσότερες φορές στοχεύει στη ρύθμιση της σεξουαλικότητας και στην αποφόρτιση του σιζ αρσενικού θεατή. Το εναλλακτικό/φεμινιστικό/ποστ/καλλιτεχνικό πορνό αναγνωρίζει τη σεξουαλικότητα ως εργαλείο και τον εαυτό του ως μέσο έκφρασης που δεν αντλεί απλά έμπνευση από τη σεξουαλικότητα αλλά αλληλεπιδρά με αυτή και την επηρεάζει αντίστοιχα.

Στο “Input Error” η σεξουαλική της ικανοποίηση είναι στο επίκεντρο. Επίσης βλέπουμε να ακολουθούνται πρακτικές ασφαλέστερου σεξ (προφυλακτικό και γάντια μιας χρήσης) κάτι που δυστυχώς συχνά δε συμβαίνει στην καθημερινή ζωή καθώς αφενός δεν υπάρχει όση ενημέρωση θα έπρεπε και αφετέρου η όποια ενημέρωση είναι συχνά μονομερής εστιάζοντας στο ετεροκανονικό σεξ.

Τι έρχονται να προσθέσουν ταινίες σαν το δικό σου “Input Error” στη βιομηχανία;

Το “Input Error” είναι μία cyberpunk δυστοπία μικρού μήκους που φλερτάρει με την αισθητική των ταινιών επιστημονικής φαντασίας των 80s. Γυρίστηκε κάτω από αντίξοες συνθήκες, εν μέσω πανδημίας, lock down και απόλυτης μυστικότητας καθώς τα γυρίσματα απαγορεύονταν. Ο κοινωνικός αποκλεισμός, η υγειονομική κρίση και η διαρκής αίσθηση κινδύνου επηρέασαν πολύ το σενάριο της ταινίας. ‘Ενα ταξίδι στο έτος 20xx μας μεταφέρει στη ζωή της προνομιούχας Κίρα, η οποία μπορεί και αγοράζει τα πιο σύγχρονα, όμοια με ζωντανά, ρομπότ του σεξ. Η ταινία αντλεί έμπνευση από τις τεχνολογικές εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας και θέτει ερωτήματα γύρω από το μέλλον της σεξουαλικότητας αφήνοντάς τα ανοιχτά. Είναι τα ρομπότ η απάντηση στις βαθύτερες σεξουαλικές επιθυμίες μας, ή σημάδι της παρακμής της ανθρωπότητας; Μια σημαντική διαφορά από τη συντριπτική πλειοψηφία των πορνό ταινιών είναι ο ρόλος της πρωταγωνίστριας ως αυτόνομου υποκειμένου της σεξουαλικής περίπτυξης. Στο “Input Error” η σεξουαλική της ικανοποίηση είναι στο επίκεντρο. Επίσης βλέπουμε να ακολουθούνται πρακτικές ασφαλέστερου σεξ (προφυλακτικό και γάντια μιας χρήσης) κάτι που δυστυχώς συχνά δε συμβαίνει στην καθημερινή ζωή καθώς αφενός δεν υπάρχει όση ενημέρωση θα έπρεπε και αφετέρου η όποια ενημέρωση είναι συχνά μονομερής εστιάζοντας στο ετεροκανονικό σεξ

Το “Input Error” είναι κομμάτι μιας τριλογίας. Πες μας λίγα λόγια.  

Όταν ξεκίνησε το “Input Error” δεν είχαμε ιδέα ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κάτι μεγαλύτερο. Ήταν η πρώτη δουλειά της συγκεκριμένης ομάδας και την προσεγγίσαμε χωρίς ιδιαίτερες προσδοκίες, πέραν του να περάσουμε καλά. Εν τέλει τόσο στο γύρισμα όσο και στην ποστ παραγωγή περάσαμε κάτι περισσότερο από καλά και ολοκληρώνοντας την ταινία άρχισε να οριστικοποιείται η ιδέα μιας τριλογίας γιατί θέλαμε να εξερευνήσουμε το δυστοπικό κόσμο που είχαμε μόλις ανοίξει. Στην παραγωγή της πρώτης ταινίας, το σενάριο ήταν προϊόν συλλογικής δουλειάς, έπειτα όμως βρεθήκαμε πολλά άτομα να δουλεύουμε σε πολλά πρότζεκτς παράλληλα και ελλείψει χρόνου αποφασίσαμε να μοιράσουμε τους ρόλους διαφορετικά. Για τη δεύτερη ταινία ανέλαβα εξ ολοκλήρου το σενάριο και τη σκηνοθεσία και αυτή τη χρονική περίοδο παρακολουθώ την πορεία του μοντάζ με πολύ σασπένς. Σε αυτή την ταινία γνωρίζουμε καινούριους χαρακτήρες όπως μια χάκερ, έναν σεξεργάτη και έναν αρχιμπάτσο. Μαθαίνουμε για τη δραστηριότητα μιας πολυεθνικής που κατασκευάζει ρομπότ του σεξ και σαμποτάρει επί δεκαετίες το σεξ μεταξύ των ανθρώπων ποινικοποιώντας τη σεξεργασία, προκειμένου να κάνει το προϊόν της απολύτως απαραίτητο. Μια ομάδα χάκερς και εργαζόμενων στο σεξ οργανώνει όμως την απάντησή της αθόρυβα δρώντας στο περιθώριο. Η ταινία αναμένεται να ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2023 και να σταλεί σε φεστιβάλ πορνό.

Η flinta gaze στο πορνό δεν περιορίζεται στα κριτήρια επιλογής των ατόμων μπροστά από την κάμερα αλλά διαπερνά όλο τον κορμό της παραγωγής, φροντίζοντας το τεχνικό συνεργείο να μην ανδροκρατείται, προσλαμβάνοντας intimacy coordinator, σεβόμενη τις ψυχικές και σωματικές ανάγκες και τα όρια των πρωταγωνιστών και γενικότερα δουλεύοντας ηθικά.

Τελευταία, γίνεται πολύς λόγος για το female gaze στη βιομηχανία του πορνό. Μήπως χρειάζεται να καταδείξουμε με περισσότερη σαφήνεια τα σκοτεινά σημεία του male gaze ώστε να το αντιληφθούμε καλύτερα; Γιατί ξέρεις, όπως κάθε τι που αμφισβητεί και προσπαθεί να εκθρονίσει την πατριαρχία έρχεται με αντιδράσεις.  

Να σου πω την αλήθεια δε θέλω να εμβαθύνω ιδιαίτερα στο πόσο κακοποιητική, υποβιβαστική και μη βιώσιμη μπορεί να είναι η αντρική ματιά τόσο για όλα τα υπόλοιπα φύλα όσο και για τους ίδιους τους άντρες. Άμεσα ή έμμεσα βιώνουμε αρκετό σεξισμό και βία στην καθημερινή μας ζωή ώστε να αναγκαζόμαστε να τη σκεφτόμαστε διαρκώς και να κουβαλάμε το φορτίο της πατριαρχίας. Από την άλλη, αν σου μιλούσα για τη γυναικεία ματιά θα έβγαζα το εαυτό μου απ’ έξω, γιατί δεν είμαι γυναίκα. Προτιμώ να σου μιλήσω για την flinta gaze, τη ματιά των females/femmes, lesbians, intersex,non binary, trans και agender ατόμων.

Στην παραγωγή μιας ταινίας πορνό οφείλουμε να εξασφαλίζουμε ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον για όλους τους συντελεστές, χτίζοντας μια κουλτούρα επικοινωνίας και συναίνεσης ώστε αν κάτι πάει στραβά να νιώθουν όλα άνετα να μιλήσουν και να ακουστούν. Η flinta gaze στο πορνό δεν περιορίζεται στα κριτήρια επιλογής των ατόμων μπροστά από την κάμερα αλλά διαπερνά όλο τον κορμό της παραγωγής, φροντίζοντας το τεχνικό συνεργείο να μην ανδροκρατείται, προσλαμβάνοντας intimacy coordinator, σεβόμενη τις ψυχικές και σωματικές ανάγκες και τα όρια των πρωταγωνιστών και γενικότερα δουλεύοντας ηθικά. Επακόλουθο αυτής της προσέγγισης και φροντίδας είναι η flinta ματιά να περνά και στο τελικό προϊόν, προβάλλοντας σώματα που αποκλίνουν από τα στερεοτυπικά πρότυπα ομορφιάς, μεγαλύτερες ηλικίες χωρίς να τις φετιχοποιεί, σεξουαλικές πρακτικές που αποσκοπούν στην απόλαυση με όλες τις αισθήσεις, στιγμές ευαλωτότητας και aftercare, επικοινωνία μεταξύ των πρωταγωνιστών, μη ετεροκανονική κατανομή ρόλων και δυναμικών…

Φυσικά και επηρεάζεται η αισθητική μας από το πορνό, με τον ίδιο τρόπο που επηρεάζεται από ό,τι καταναλώνουμε, από ό,τι μας περιβάλλει και από ότι φέρουμε στον κόσμο.

Μέσα σε όλα όσα «ακούει» το πορνό τελευταία, είναι και πως αρχίζει να καθορίζει τη βασική μας αισθητική. Υπάρχει κομμάτι αλήθειας σε αυτό ή είναι ακόμα ένα μέσο εκτόνωσης σνομπισμού που κρύβει βαθύ πουριτανισμό; 

Φυσικά και επηρεάζεται η αισθητική μας από το πορνό, με τον ίδιο τρόπο που επηρεάζεται από ό,τι καταναλώνουμε, από ό,τι μας περιβάλλει και από ότι φέρουμε στον κόσμο. Η συλλογική και η προσωπική αισθητική μας επηρεάζει τις ταινίες που παράγουμε και εκείνες με τη σειρά τους επηρεάζουν την αισθητική μας. Ο κινηματογράφος είναι έτσι κι αλλιώς ο drag king των τεχνών, το μέσο με την αμεσότερη επιδραστικότητα. Για αυτόν ακριβώς το λόγο είναι σημαντικό να κάνουμε ταινίες που να αντιπροσωπεύουν τις ηθικές αξίες, τις ταυτότητες και την αισθητική μας.

Αλήθεια, υπάρχει συμπεριληπτικότητα στη βιομηχανία; Το λέω ορμώμενη από το γεγονός πως οι πρωταγωνιστές του “Input Error” είναι φιγούρες εντελώς διαφορετικές από ό,τι έρχεται στο μυαλό κάποιου στο άκουσμα της λέξης “porn movie”.  

Συμπεριληπτικότητα υπάρχει. Επειδή όμως ο κόσμος της βιομηχανίας είναι αχανής και σχεδόν αδύνατο να χαρτογραφηθεί, δε μπορώ να σου πω ακριβώς σε ποιο βαθμό. Προκύπτει και το ερώτημα τι ορίζουμε ως βιομηχανία πορνό. Ανήκουν τα ερασιτεχνικά βίντεο με την κάμερα του κινητού που φιλοξενούνται σε μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικής διανομής, και που καθένας μπορεί να τραβήξει, στη βιομηχανία; Ανήκουν οι εναλλακτικές ταινίες μηδαμινού ή ελάχιστου budget που δεν έχουν εισπρακτική αξία στη βιομηχανία; Το πορνό παρουσιάζει περισσότερες ομοιότητες απ’ ότι νομίζουμε με άλλα προϊόντα και ένα από αυτά είναι το κόστος του. Για τον περισσότερο κόσμο είναι ευνόητο πως δεν μπορούν να έχουν μεγάλες απαιτήσεις και προσδοκίες από ένα πολύ φθηνό προϊόν και πως αν θέλουν κάτι πιο ποιοτικό θα πρέπει να πληρώσουν την αντίστοιχη τιμή. Αντίστοιχα για να δει ταινίες στο σπίτι, πολύς κόσμος επιλέγει συνδρομητικά κανάλια και πλατφόρμες καταβάλοντας μηνιαία κάποιο χρηματικό ποσό.  Όταν γίνεται λόγος για το πορνό που καταναλώνουμε όμως, και δυστυχώς δε γίνεται αρκετός λόγος, ελάχιστοι άνθρωποι είναι έτοιμοι να πληρώσουν για να δουν ποιοτικό και ηθικό πορνό σε πλατφόρμες όπως η pinklabel, η bright desire ή η beautiful agony. Συμπεριληπτικότητα στη βιομηχανία λοιπόν υπάρχει αλλά για να συνεχίσει να υπάρχει χρειάζεται τη στήριξη των ανθρώπων που τη θεωρούν σημαντική.

ΠΗΓΗ: https://provocateur.gr/

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

Το βιολογικό μου ρολόι είναι χαλασμένο

Το βιολογικό μου ρολόι είναι χαλασμένο 250 250 positive

Λύο Καλοβυρνάς*

Χτυπάει πράγματι το βιολογικό ρολόι όσον αφορά τη μητρότητα ή μήπως είναι ένας παραπλανητικός μύθος;

 

Βασικά, δεν υπάρχει βιολογικό ρολόι! Σχεδόν σε όλες τις ιστορικές εποχές οι γυναίκες δέχονταν πιέσεις να κάνουν παιδιά, αλλά η έννοια του βιολογικού ρολογιού επινοήθηκε μόλις το 1978, όχι από μία γυναίκα που έβραζε από μια διακαή επιθυμία να κάνει μωρό, αλλά από τον δημοσιογράφο Ρίτσαρντ Κόεν σ’ ένα άρθρο του στη Washington Post με τίτλο «Το ρολόι χτυπάει για τις γυναίκες καριέρας». Ο Κόεν δεν βάσισε το άρθρο του σε κάποια επιστημονική έρευνα· με αυτόν τον όρο απλώς περιέγραφε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι γυναίκες είναι βιολογικά ικανές να συλλάβουν παιδί, όχι κάποια ξαφνική, βιολογικά ορμώμενη μανία που τις πιάνει να γεννοβολήσουν, όπως έχουμε καταλήξει να κατανοούμε τον όρο.

Η επινόηση του βιολογικού ρολογιού εκείνη την εποχή δεν είναι καθόλου τυχαία ή αθώα. Συνέπεσε με δύο τεράστιες κοινωνικές αλλαγές. Πρώτον, οι γυναίκες είχαν ήδη αρχίσει να εισχωρούν για τα καλά σε μέχρι τότε ανδροκρατούμενους τομείς εργασίας και είχε ξεκινήσει η αντίδραση από το πατριαρχικό κατεστημένο με μηνύματα όπως «αξίζει να θυσιάσεις την προσωπική ευτυχία για μια καριέρα;» ή «γίνεται να συνδυάσεις και σταδιοδρομία και οικογένεια;» − το άρθρο του Κόεν αυτό ακριβώς πραγματευόταν.

Μαραμένες μήτρες και άλλοι μπαμπούλες

Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, το βιολογικό ρολόι μεταμορφώθηκε σε φόβητρο κάθε εργαζόμενης γυναίκας. Μια άλλη δημοσιογράφος έγραφε την ίδια εποχή: «Όσες γυναίκες ωφελήθηκαν από το γυναικείο κίνημα, η πρώτη γενιά χειραφετημένων νέων γυναικών … οι οποίες προτίμησαν σταδιοδρομία, ταξίδια και ανεξαρτησία αντί για σύζυγο, σπίτι και μωρά έχουν πλέον μεγαλώσει, και ξαφνικά ο χτύπος του βιολογικού ρολογιού γίνεται εκκωφαντικός». Μια ψυχίατρος που της έδωσε συνέντευξη περιέγραψε τη δυστυχία αυτών των άτεκνων γυναικών ως «σύνδρομο μαραμένης μήτρας». Σιγά σιγά αγρίευε ο ψυχολογικός πόλεμος κατά των γυναικών που δεν ακολουθούσαν το καθήκον τους, όπως το όριζε, υποτίθεται, η φύση. Το βιολογικό ρολόι ήταν ένας από τους πιο ύπουλους τρόπους για να εξωθηθούν οι γυναίκες να εκπληρώσουν τον μοναδικό κοινωνικά επιτρεπτό ρόλο τους (αυτόν της μητέρας). Ο Κόεν το έκανε όσο πιο ξεκάθαρο μπορούσε στο άρθρο του: «Η κατάσταση [των άτεκνων γυναικών] λίγο πολύ δείχνει ότι σ’ αυτό το σημείο η χειραφέτηση τελειώνει».

Ο ψυχολογικός πόλεμος κατά των γυναικών που προτιμούσαν να πραγματωθούν μέσα από σπουδές και εργασία αντί για οικοκυρικά και παιδιά απέκτησε κι άλλο όπλο: την εθνική υπογεννητικότητα: γεννάτε γιατί χανόμαστε σαν χώρα! Και γιατί χανόμαστε; Επειδή οι γυναίκες είναι εγωίστριες και δεν θέλουν να επιτελέσουν τον θεάρεστο ρόλο τους να γίνουν μητέρες. Έχω θεραπευόμενες οι οποίες αναφέρουν πως ένας από τους προβληματισμούς τους όσον αφορά την επιθυμία τους να κάνουν παιδί είναι επειδή αισθάνονται ένα κοινωνικό καθήκον προς την πατρίδα.

Η βαριά βιομηχανία του βιολογικού ρολογιού

Η δεύτερη κεφαλαιώδης κοινωνική αλλαγή που ευνόησε να εξαπλωθεί ραγδαία η έννοια του βιολογικού ρολογιού προήλθε από τον χώρο της ιατρικής επιστήμης. Η πρώτη πετυχημένη τεχνητή γονιμοποίηση είχε γίνει ελάχιστους μήνες πριν από την εμφάνιση του βιολογικού ρολογιού. Στις 25 Ιουλίου 1978 γεννήθηκε το πρώτο μωρό του σωλήνα, η Λουίζ Μπράουν, η οποία έγινε παγκοσμίως διάσημη.

Παρότι η τεχνητή γονιμοποίηση είχε αρχικά σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου ιατρικού προβλήματος (απόφραξη σαλπίγγων), πολύ σύντομα η μέθοδος άρχισε να προσφέρεται σε γυναίκες χωρίς πρόβλημα στις σάλπιγγες. Μέσα σε ελάχιστα χρόνια, ενέσκηψε η περιβόητη «επιδημία υπογονιμότητας». Καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες έμπαιναν στην αγορά εργασίας ή σπούδαζαν, ο δείκτης γονιμότητας έπεφτε κατακόρυφα: Το 1957 η μέση Αμερικανίδα έκανε 3,5 παιδιά. Το 1976, ένα χρόνο πριν εφευρεθεί το βιολογικό ρολόι, το ποσοστό είχε πέσει στα 1,5 παιδιά. Παρόμοια ποσοστά ισχύουν και στην Ελλάδα: την περίοδο 1960-81 η μέση Ελληνίδα έκανε 2,3 παιδιά· την περίοδο 1982-88, το ποσοστό έπεσε σε 1,5 παιδιά και την περίοδο 1989-99 σε 1,2 παιδιά. Ακόμα όμως και οι γυναίκες που έκαναν παιδιά, τα έκαναν σε μεγαλύτερη ηλικία. Τα ΜΜΕ εξυμνούσαν τις εργαζόμενες γυναίκες που αποφάσιζαν να κάνουν παιδί ενώ συνέχιζαν τις απαιτητικές καριέρες τους και ταυτόχρονα προειδοποιούσαν όσες γυναίκες καθυστερούσαν ότι κάποια στιγμή θα ήταν πολύ αργά, αφού τα ωάριά τους δεν θα φτούραγαν πια.

Η πρώτη αναφορά της «επιδημίας υπογονιμότητας» έγινε σε ένα ιατρικό άρθρο που δημοσιεύτηκε το 1983 από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ. Μέσα σε ελάχιστα χρόνια άνοιξαν πολυάριθμες κλινικές που πρόσφεραν υπηρεσίες τεχνητής γονιμοποίησης. Δεν άργησε να δημιουργηθεί ολόκληρη ιατρική βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων γύρω από την τεχνητή γονιμοποίηση, στην οποία αργότερα προστέθηκε η κατάψυξη ωαρίων (η οποία προσφέρεται σε ολοένα μικρότερες ηλικίες, ακόμα και όταν δεν υπάρχει ιατρικός λόγος). Το βιολογικό ρολόι πλασαρίστηκε στο ευρύ κοινό την ίδια ακριβώς εποχή που η τεχνητή γονιμοποίηση άρχισε να γίνεται ευρέως διαθέσιμη – ήταν η καλύτερη διαφήμιση που μπορούσε να υπάρξει.

Δεν υπάρχει βιολογικό ρολόι!

Αν με το βιολογικό ρολόι εννοούμε ότι λόγω φύσης και βιολογίας οι γυναίκες νιώθουν κάποια πηγαία εσωτερική ορμή να κάνουν μωράκια, πολύ απλά δεν ισχύει. Όσες έρευνες έχουν γίνει πάνω σε αυτό το θέμα δεν έχουν βρει καμία ορμονική ή άλλη βιολογική παράμετρο που να εξωθεί τις γυναίκες να τεκνοποιήσουν. Αν υπάρχει κάποια βιολογική βάση για την επιθυμία τεκνοποίησης δεν έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα. Αντιθέτως, έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι η επιθυμία για τεκνοποίηση δημιουργείται ή εντείνεται όταν μια γυναίκα εκτίθεται σε μωρά, δηλαδή όταν βλέπει, ακούει ή μυρίζει μωρά. Το ίδιο, όμως, ισχύει και για τους άντρες που εκτίθενται σε τέτοιες εικόνες!

Επίσης, μια άλλη έρευνα έδειξε ότι η επιθυμία για παιδί αυξάνει όταν άλλες γυναίκες του περίγυρου κάνουν παιδί – πρόκειται, δηλαδή, για κοινωνική επίδραση λόγω peer pressure. Σε μια διαδικτυακή έρευνα που έκανα το 2018 για τις στάσεις απέναντι στη μητρότητα, από τις 1053 γυναίκες που απάντησαν, το 52% διαφώνησε με τη δήλωση: «Ως γυναίκες το ζητάει η φύση μας να γίνουμε μητέρες» (το 17,3% συμφώνησε και το υπόλοιπο 29,8% δεν ήταν σίγουρες). Στην ερώτηση «Είναι σαν να μου το ζητάει το σώμα μου να κάνω παιδί», η συντριπτική πλειοψηφεία (78,1%) διαφώνησε με αυτή την άποψη, ενώ λιγότερες από 2 στις 10 (17,6%) συμφώνησε.

Κι ο χρόνος που περνά;

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι μια γυναίκα μπορεί να τεκνοποιήσει μόνο μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία, άρα πράγματι υπάρχει ένα βιολογικό όριο μετά από το οποίο η τεκνοποίηση είναι δυσκολότερη ή αδύνατη. Όμως οι άνθρωποι έχουμε πάρα πολλά τέτοια «βιολογικά ρολόγια», αν και θα ήταν σωστότερο να τα ονομάσουμε «βιολογικά όρια». Το ανθρώπινο σώμα μας μάς θέτει και άλλα όρια πέρα από αυτά της τεκνοποίησης. Όπως είπε μια γυναίκα στην ομάδα: «Το βιολογικό μου ρολόι όντως χτυπάει· βαράει και μου λέει: “Κάνε ορειβασία πριν γεράσεις πολύ και δεν μπορείς!” ή “Μην πιεις τα κέρατά σου απόψε, δεν το αντέχεις τόσο όσο ήσουν νέα”».

Καμιά μας δεν έχει ανοσία στο πέρασμα του χρόνου και στα όρια που μας θέτει. Αλλά το βιολογικό ρολόι της καθεμιάς μας μπορεί να χτυπάει για διαφορετικά πράγματα. Για πολλές γυναίκες (και άντρες) δεν λέει «κάνε παιδάκι!» αλλά «ερωτεύσου!», «ταξίδεψε!»

Να γίνω μητέρα ή όχι; Το άγχος της απόφασης

Με κάθε επιλογή μας, με κάθε δρόμο που παίρνουμε, αποκλείουμε άλλους δρόμους. Εννοείται πως αν δεν ζήσουμε την εμπειρία της μητρότητας θα στερηθούμε πολλά όμορφα πράγματα. Όμως ισχύει εξίσου ότι θα στερηθούμε πολλά άλλα όμορφα πράγματα αν αποφασίσουμε να κάνουμε παιδί. Υπάρχει πάντα τίμημα που καλούμαστε να πληρώσουμε για κάθε επιλογή μας: τις σχέσεις που (δεν) κάναμε, τα μέρη όπου (δεν) ζήσαμε, τα ταλέντα που (δεν) καλλιεργήσαμε, τα ταξίδια που (δεν) πήγαμε, κοκ. Μόνο που κάποιοι δρόμοι μάς πλασάρονται ως φυσιολογικοί, επιβαλλόμενοι από τη φύση και άρα αναγκαίοι, υποχρεωτικοί. Ένας τέτοιος φυσικοποιημένος, υποχρεωτικός δρόμος είναι η μητρότητα. Κατά συνέπεια, αν δεν τον διαλέξουμε, είμαστε εμείς που είμαστε στραβές, όχι ο δρόμος.

Η ανάλυση των κοινωνικών και ιστορικών παραμέτρων βοηθάει μόνο μέχρι ένα σημείο· πέρα από την οποιαδήποτε θεωρητική ανάλυση, στο τέλος κάθε γυναίκα καλείται να απαντήσει η ίδια στο πολυσύνθετο ερώτημα: θέλω να γίνω μητέρα ή όχι; Πώς όμως να το απαντήσει όταν και μόνο αν αρθρώσει το ερώτημα αντιμετωπίζεται αρνητικά; Αυτός είναι ο λόγος που ως γυναίκες χρειαζόμαστε ασφαλή πλαίσια για να μοιραστούμε τους προβληματισμούς μας, να ψηλαφίσουμε τα θέλω μας και τα δεν θέλω μας και να καταλήξουμε στο τι ταιριάζει στην καθεμιά μας προσωπικά, χωρίς εύκολους αφορισμούς και στερεοτυπικές λύσεις.

Ένα τέτοιο ασφαλές πλαίσιο είναι με άλλες γυναίκες που έχουν ή είχαν παρόμοιους προβληματισμούς.

Βιβλιογραφία:

  • Adair Lora E., Brase Gary L., Akao Karen, Jantsch Mackenzie, #babyfever: Social and media influences on fertility desires, Personality and Individual Differences 71 (2014) 135–139.
  • Bonos Lisa, How the biological clock −and its ticking− became shorthand for a woman’s fertility, May 24, 2016 The Washington Post
  • Brase Gary L. and Brase Sandra L., Emotional Regulation of Fertility Decision Making:
  • What Is the Nature and Structure of “Baby Fever”? Emotion 2012, Vol. 12, No. 5, 1141–1154
  • Ζαράγκαλη Έρση, Οι βουβές πληγές: Η αντι-σύλληψη και η έκτρωση ως βίωμα και πράξη, 2010, Νήσος
  • Hensvik Lena, Nilsson Peter, Businesses, buddies and babies: social ties and fertility at work. Institute For Labour Market Policy Evaluation, working paper 2010.
  • Moss Gabrielle, Why Women’s “Biological Clock Ticking” Is Actually A Total Myth, Bustle, Mar 8 2016
  • Skov Leonora Christina, Danmarks moderfår stempler mig som et barnløst monster, Politiken, 13. okt. 2012
  • Χαλκιά Αλεξάνδρα, Το άδειο λίκνο της δημοκρατίας, Σεξ, έκτρωση και εθνικισμός στη σύγχρονη Ελλάδα, 2007, Αλεξάνδρεια
  • Weigel Moira, The foul reign of the biological clock, The Guardian, 10 May 2016

 

 

*Ο Λύο Καλοβυρνάς είναι ψυχοθεραπευτής και σύμβουλος ψυχικής υγείας. Από το 2002, εργάζεται στον τομέα της ψυχικής υγείας, κάνοντας ατομικές συνεδρίες, ομάδες αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης για γυναίκες και άντρες, ομάδες αυτογνωσίας για γκέι άντρες και πολλά βιωματικά εργαστήρια για διάφορα θέματα, όπως η (μη) μητρότητα, η σεξουαλικότητα, η γυναικεία σεξουαλική επιθυμία, οι διάφορες μορφές οικογενειακής κακοποίησης, η οικονομική-κοινωνική κρίση κ.ά. Το νέο του βιβλίο: «Μητέρα μηδέν παιδιών: Η μητρότητα ως επιλογή ή επιβολή» κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gutenberg τον Ιανουάριο του 2022

Στις 19/11 ξεκινάει το  5ο Βιωματικό εργαστήρι του  για τη (μη) μητρότητα. Ακολουθεί η περιγραφή του εργαστηρίου: 

«Θέλω να κάνω παιδί;» «Δεν είμαι σίγουρη αν θέλω.» «Είναι φυσιολογικό που δεν θέλω;» «Φοβάμαι μην το μετανιώσω αν δεν κάνω.» «Πρέπει/θέλω να κάνω δεύτερο παιδί;» «Έγινα μητέρα αλλά φοβάμαι ότι ήταν λάθος απόφαση».
Σάββατο 19 Νοεμβρίου, 11:00-14:00
Σε αυτό το εργαστήρι θα εξετάσουμε την αμφιθυμία μας για το θέμα της μητρότητας. Θα κουβεντιάσουμε για:
το τι σημαίνει η (μη) μητρότητα για την καθεμία
κατά πόσο το θέλω ή δεν θέλω παιδί είναι δικό μας ή κοινωνικά επιβεβλημένο
πώς αντιμετωπίζω τη συνεχή πίεση από την ευρύτερη κοινωνία και τον άμεσο περίγυρό μας για τεκνοποίηση;
κατά πόσο επιθυμώ πραγματικά ένα δεύτερο παιδί ή νιώθω υποχρεωμένη να το κάνω;
την αμφιθυμία που νιώθω που έγινα μητέρα
Θα διερευνήσουμε για τις σκέψεις μας και τους προβληματισμούς μας, σε μια προσπάθεια να ψηλαφίσουμε τις πραγματικές μας επιθυμίες.
Το βιωματικό εργαστήρι απευθύνεται σε γυναίκες όλων των ηλικιών και σεξουαλικών προσανατολισμών, είτε έχουν κάνει παιδιά είτε όχι.
Το εργαστήρι έχει ήδη γίνει άλλες τέσσερις φορές τα προηγούμενα έτη και το έχουν παρακολουθήσει 49 γυναίκες.
Η συμμετοχή στο εργαστήρι στοιχίζει 30 €. Λόγω περιορισμένων θέσεων, παρακαλούμε δηλώστε συμμετοχή έγκαιρα.
Δηλώσεις συμμετοχής μέχρι Δευτέρα 14 Νοεμβρίου
Το εργαστήρι θα γίνει το Σάββατο 19 Νοεμβρίου 11:00-14:00, στους Αμπελόκηπους, 5 λεπτά από το μετρό Πανόρμου.
Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής, στείλτε μέιλ στο info@lyo.gr ή τηλεφωνήστε στο 6944 287 316.
Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

 

«Αντι-έμφυλος» φασισμός

«Αντι-έμφυλος» φασισμός 1485 1025 positive

Judith Butler*

Τον Ιούνιο, το ουγγρικό κοινοβούλιο ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία την κατάργηση κάθε διδασκαλίας που σχετίζεται με την «ομοφυλοφιλία και την αλλαγή φύλου» από τα δημόσια σχολεία, συσχετίζοντας τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ και τη σχετική εκπαίδευση με την παιδεραστία και την ολοκληρωτική πολιτιστική πολιτική. Τέλη Μαΐου, Δανοί βουλευτές ενέκριναν ένα ψήφισμα κατά του «υπερβολικού ακτιβισμού» σε ακαδημαϊκά ερευνητικά περιβάλλοντα, περιλαμβάνοντας τις σπουδές φύλου, τις θεωρίες περί φυλής, τις μετααποικιακές και μεταναστευτικές σπουδές στη λίστα των ενόχων. Τον Δεκέμβριο του 2020, το ανώτατο δικαστήριο της Ρουμανίας απέρριψε έναν νόμο που θα απαγόρευε τη διδασκαλία των «θεωριών έμφυλης ταυτότητας», αλλά η συζήτηση εκεί μαίνεται. Στην Πολωνία, τρανσφοβικοί που θέλουν να καθαρίσουν την Πολωνία από τις διαβρωτικές πολιτιστικές επιρροές των ΗΠΑ και της Αγγλίας κήρυξαν μια σειρά από χώρους «ελεύθερους από τρανς άτομα». Η αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης τον Μάρτιο προκάλεσε ρίγη στην ΕΕ, καθώς μία από τις κύριες ενστάσεις της ήταν οι ρυθμίσεις περί προστασίας των γυναικών και των παιδιών από τη βία, και το «πρόβλημα» αυτό συνδέθηκε ρητά με την ξένη λέξη «gender».

Οι επιθέσεις στη λεγόμενη «έμφυλη ιδεολογία» έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο, κυριαρχώντας στη δημόσια συζήτηση που πυροδοτείται από ηλεκτρονικά δίκτυα και υποστηρίζεται από μεγάλες δεξιές καθολικές και ευαγγελικές οργανώσεις. Αν και δεν συμπίπτουν σε όλα μεταξύ τους, οι ομάδες αυτές συμφωνούν ότι η παραδοσιακή οικογένεια δέχεται επίθεση, ότι τα παιδιά στην τάξη δασκαλεύονται πώς να γίνουν ομοφυλόφιλοι και ότι το «κοινωνικό φύλο» είναι μια επικίνδυνη, αν όχι διαβολική, ιδεολογία που απειλεί να καταστρέψει οικογένειες, τοπικές κουλτούρες., τον πολιτισμό, ακόμα και τον ίδιο τον «άνθρωπο» [man].

Δεν είναι εύκολο να ανασυγκροτήσει κανείς πλήρως τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί το κίνημα κατά της έμφυλης ιδεολογίας, διότι δεν αντέχουν σε στοιχειώδη έλεγχο συνέπειας ή συνοχής. Μαζεύουν και εξαπολύουν εμπρηστικούς ισχυρισμούς για να κατανικήσουν αυτό που θεωρούν ως «έμφυλη ιδεολογία» ή «σπουδές φύλου» με οποιοδήποτε ρητορικό μέσο. Για παράδειγμα, αντιτίθενται στο «κοινωνικό φύλο» επειδή υποτίθεται ότι αρνείται το βιολογικό φύλο ή επειδή υπονομεύει τον φυσικό ή θεϊκό χαρακτήρα της ετεροκανονικής οικογένειας. Φοβούνται ότι οι άνδρες θα χάσουν την κυρίαρχη θέση τους ή θα απαξιωθούν ανεπανόρθωτα αν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με βάση το φύλο. Πιστεύουν ότι τα παιδιά καθοδηγούνται να αλλάξουν φύλο, στρατολογούνται ενεργά από γκέι και τρανς άτομα ή πιέζονται να δηλώσουν ότι είναι ομοφυλόφιλοι σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα όπου κάθε ανοιχτός λόγος για το φύλο εμφανίζεται γελοιογραφικά ως μια μορφή κατήχησης. Και ανησυχούν ότι, σν κάτι που ονομάζεται «φύλο» γίνει κοινωνικά αποδεκτό, θα εξαπολυθεί στη γη μια πλημμύρα σεξουαλικών διαστροφών όπως η κτηνοβασία και η παιδεραστία.

Το κίνημα αυτό είναι εθνικιστικό, τρανσφοβικό, μισογυνιστικό και ομοφοβικό, αλλά ο κύριος στόχος του είναι να ανατρέψει την προοδευτική νομοθεσία που κατέκτησαν τις τελευταίες δεκαετίες τόσο από ΛΟΑΤΚΙ όσο και από φεμινιστικά κινήματα. Πράγματι, όταν όλοι αυτοί επιτίθενται στο «φύλο» αντιτίθενται στην αναπαραγωγική ελευθερία των γυναικών και στα δικαιώματα των μονογονέων· αντιτίθενται στην προστασία των γυναικών κατά του βιασμού και της ενδοοικογενειακής βίας· και αρνούνται τα νομικά και κοινωνικά δικαιώματα των τρανς ατόμων μαζί με μια πλήρη σειρά νομικών και θεσμικών εγγυήσεων απέναντι σε έμφυλες διακρίσεις, καταναγκαστικούς ψυχιατρικούς εγκλεισμούς, βάναυση σωματική παρενόχληση και φόνους. Όλη αυτή η ζέση ενισχύθηκε σε μια εποχή πανδημίας κατά την οποία η ενδοοικογενειακή κακοποίηση έχει εκτοξευθεί στα ύψη και τα queer και τρανς παιδιά έχουν στερηθεί τους χώρους όπου μπορούσαν να μαζεύονται σε κοινότητες που υποστηρίζουν τη ζωή.

Είναι αρκετά εύκολο να ξεμασκαρέψουμε και ακόμη να γελοιοποιήσουμε πολλούς από τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται κατά των σπουδών φύλου ή της έμφυλης ταυτότητας, καθώς βασίζονται σε ισχνές καρικατούρες και συχνά αγγίζουν τα όρια του εξωφρενικού. Αν έχει σημασία (και ας ελπίσουμε ότι έχει ακόμα), δεν υπάρχει μία ενιαία έννοια του κοινωνικού φύλου, οι δε σπουδές φύλου είναι ένα σύνθετο και εσωτερικά ποικιλόμορφο πεδίο που περιλαμβάνει ευρύ φάσμα μελετητών. Δεν αρνείται το βιολογικό φύλο, αλλά τείνει να θέτει το ερώτημα πώς αυτό εδραιώνεται, μέσα από ποια ιατρικά και νομικά πλαίσια, πώς άλλαξε με την πάροδο του χρόνου και τι διαφορά παράγει στην κοινωνική οργάνωση του κόσμου μας η αποσύνδεση του φύλου που έχει οριστεί κατά τη γέννηση από τη ζωή που ακολουθεί, ας πούμε σε ζητήματα δουλειάς και αγάπης.

Γενικά πιστεύουμε ότι η απόδοση του φύλου γίνεται μια φορά. Έχει όμως κανείς σκεφτεί ότι μπορεί να είναι μια διαδικασία πολύπλοκη και αναθεωρήσιμη, αναστρέψιμη έγκαιρα για εκείνους στους οποίους το φύλο έχει δοθεί λάθος; Το να υποστηρίζεις κάτι τέτοιο δεν σημαίνει να παίρνεις θέση ενάντια στην επιστήμη, αλλά απλώς να ερωτάς πώς η επιστήμη και ο νόμος εισέρχονται στην κοινωνική ρύθμιση της ταυτότητας. «Μα υπάρχουν δύο φύλα!». Γενικά, ναι, αλλά ακόμη και τα ιδανικά του διμορφισμού που διέπουν τις καθημερινές μας αντιλήψεις για το βιολογικό φύλο αμφισβητούνται από πολλές απόψεις από την επιστήμη καθώς και από το κίνημα των διεμφυλικών, το οποίο έχει δείξει πόσο ενοχλητική και συνεπακόλουθη μπορεί να είναι η απόδοση ενός φύλου.

Το να θέτεις ερωτήματα σχετικά με το κοινωνικό φύλο, δηλαδή πώς η κοινωνία οργανώνεται σύμφωνα με το φύλο και με ποιες συνέπειες για την κατανόηση των σωμάτων, της βιωμένης εμπειρίας, της στενής συναναστροφής και της ηδονής, σημαίνει να συμμετέχεις σε μια μορφή ανοιχτής αναζήτησης και έρευνας, αμφισβητώντας τις δογματικές κοινωνικές θέσεις που επιδιώκουν να σταματήσουν και να αντιστρέψουν χειραφετητικές αλλαγές. Κι όμως, οι «σπουδές φύλου» επικρίνονται ως «δόγμα» από όσους φαντάζονται ότι βρίσκονται από τη μεριά της «κριτικής».

Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε επί μακρόν εξηγώντας τις διάφορες μεθοδολογίες και ανταλλαγές στο πλαίσιο των σπουδών φύλου, την πολυπλοκότητα της θεωρίας και την αναγνώριση που έχει λάβει ως δυναμικό πεδίο σπουδών σε όλο τον κόσμο. Αλλά αυτό έχει ως προϋπόθεση μια δέσμευση από την πλευρά του αναγνώστη και του ακροατή στις αρχές της εκπαίδευσης. Απ’ τη στιγμή που οι περισσότεροι από αυτούς τους αντιπάλους αρνούνται να διαβάσουν οποιοδήποτε υλικό θα μπορούσε να έρχεται σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις τους ή επιλέγουν ό,τι τους βολεύει από πολύπλοκα κείμενα για να υποστηρίξουν μια καρικατούρα, πώς πρέπει να προχωρήσουμε;

Άλλοι πάλι ισχυρίζονται ότι η ίδια η έννοια του «κοινωνικού φύλου» αποτελεί επίθεση κατά του Χριστιανισμού (ή, σε ορισμένες χώρες, κατά του παραδοσιακού Ισλάμ) και κατηγορούν τους υποστηρικτές του «κοινωνικού φύλου» ότι κάνουν διακρίσεις κατά των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων. Κι όμως, το σημαντικό πεδίο των έμφυλων θρησκευτικών σπουδών δείχνει ότι οι εχθροί δεν έρχονται απ’ έξω και ότι ο δογματισμός βρίσκεται στη μεριά των τιμητών.

Για το αντιδραστικό αυτό κίνημα, ο όρος «φύλο» προσελκύει, συμπυκνώνει και ηλεκτρίζει ένα ποικίλο σύνολο από κοινωνικά και οικονομικά άγχη που παράγονται από την αύξηση της οικονομικής επισφάλειας υπό νεοφιλελεύθερα καθεστώτα, την εντεινόμενη κοινωνική ανισότητα και το λοκ ντάουν της πανδημίας. Πολλοί, υπό την επήρεια φόβων για κατάρρευση των υποδομών, αντιμεταναστευτικό θυμό και, στην Ευρώπη, του φόβου μήπως χαθεί η ιερότητα της ετεροκανονικής οικογένειας, της εθνικής ταυτότητας και της λευκής υπεροχής, επιμένουν ότι για όλα αυτά φταίνε οι καταστροφικές δυνάμεις των έμφυλων και των μετααποικιακών σπουδών και της κριτικής θεωρίας περί φυλών. Όταν λοιπόν εμφανίζουν το gender σαν ξένη εισβολή, οι ομάδες αυτές αποκαλύπτουν ξεκάθαρα ότι αυτό που τους απασχολεί είναι η κατασκευή του έθνους. Το έθνος για το οποίο αγωνίζονται είναι χτισμένο πάνω στην κυριαρχία των λευκών, στην ετεροκανονική οικογένεια και στην άμυνα απέναντι σε κάθε κριτική αμφισβήτηση κανόνων οι οποίοι έχουν σαφώς περιορίσει τις ελευθερίες και έχουν θέσει σε κίνδυνο τις ζωές τόσο πολλών ανθρώπων.

Η εξαφάνιση των κοινωνικών υπηρεσιών υπό τον νεοφιλελευθερισμό δημιουργεί πιέσεις στην παραδοσιακή οικογένεια να παρέχει εργασία φροντίδας, όπως πολύ σωστά έχουν υποστηρίξει πολλές φεμινίστριες. Με τη σειρά της, η οχύρωση των πατριαρχικών κανόνων εντός της οικογένειας και του κράτους έχει γίνει, για κάποιους, επιτακτική ανάγκη μπροστά στις αποδεκατισμένες κοινωνικές υπηρεσίες, το απλήρωτο χρέος και το χαμένο εισόδημα. Σε αυτό το πλαίσιο άγχους και φόβου το «gender» απεικονίζεται ως μια καταστροφική δύναμη, μια ξένη επιρροή που διεισδύει στο πολιτικό σώμα και αποσταθεροποιεί την παραδοσιακή οικογένεια.

Πράγματι, το gender αντιπροσωπεύει, ή συνδέεται με, κάθε είδους φανταστικές «παρεισφρήσεις» στο εθνικό σώμα –μετανάστες, εισαγωγές, διαταραχή της τοπικής οικονομίας μέσω των επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης. Έτσι, το «gender» γίνεται ένα φάντασμα, που μερικές φορές προσδιορίζεται ως ο ίδιος ο «διάβολος», μια καθαρή δύναμη καταστροφής που απειλεί τη δημιουργία του Θεού (και όχι, ας πούμε, η κλιματική αλλαγή, που θα ήταν ένας πολύ πιο εύλογος υποψήφιος). Ένα τέτοιο φάντασμα καταστροφικής ισχύος μπορεί να καταπολεμηθεί μόνο μέσα από απελπισμένες καταφυγές στον εθνικισμό, τον αντιδιανοουμενισμό, τη λογοκρισία, τις απελάσεις και κλείσιμο των συνόρων. Ένας λόγος, λοιπόν, που χρειαζόμαστε τις σπουδές φύλου περισσότερο από ποτέ είναι για να κατανοήσουμε αυτό το αντιδραστικό κίνημα.

Το κίνημα κατά της έμφυλης ιδεολογίας περνά τα σύνορα, συνδέοντας οργανώσεις στη Λατινική Αμερική, την Ευρώπη, την Αφρική και την Ανατολική Ασία. Η αντίθεση στο gender εκφράζεται από διαφορετικές κυβερνήσεις όπως η Γαλλία του Μακρόν και η Πολωνία του Ντούντα, κυκλοφορεί σε δεξιά κόμματα στην Ιταλία, εμφανίζονται σε μεγάλες εκλογικές πλατφόρμες στην Κόστα Ρίκα και την Κολομβία, διακηρύσσεται θορυβωδώς από τον Μπολσονάρο στη Βραζιλία και είναι υπεύθυνη για το κλείσιμο εδρών για τις σπουδές φύλου σε πολλά μέρη, με πιο διαβόητο το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης το 2017 πριν μεταφερθεί στη Βιέννη.

Στη Γερμανία και σε ολόκληρη την ανατολική Ευρώπη, η «εμφυλοφροσύνη» [genderism] παρομοιάζεται με τον «κομμουνισμό» ή τον «ολοκληρωτισμό». Στην Πολωνία, πάνω από εκατό περιφέρειες έχουν αυτοανακηρυχθεί «ζώνες αντι-ΛΟΑΤΚΙ», ποινικοποιώντας την ανοιχτή δημόσια ζωή για όποιον θεωρείται ότι ανήκει σε αυτές τις κατηγορίες, αναγκάζοντας νέους ανθρώπους να καταφύγουν στην εξορία ή την παρανομία. Την αντιδραστική αυτή φλόγα αναζωπυρώνει και το Βατικανό, το οποίο έχει ανακηρύξει την «έμφυλη ιδεολογία» «διαβολική», χαρακτηρίζοντάς την ως μια μορφή «αποικιακού ιμπεριαλισμού» που προέρχεται από τον Βορρά και προκαλεί φόβους για την «ενθάρρυνση» της «έμφυλης ιδεολογίας» στα σχολεία.

Σύμφωνα με την Agnieszka Graff, συγγραφέα, μαζί με την Elzbieta Korolczuk, του Anti-Gender Politics in the Populist Moment, στα δίκτυα που ενισχύουν και διακινούν την αντι- gender άποψη περιλαμβάνονται η Διεθνής Οργάνωση για την Οικογένεια, η οποία επαίρεται ότι στα συνέδριά της και στο διαδίκτυο την παρακολουθούν χιλιάδες άνθρωποι. Η πλατφόρμα CitizenGo, που ιδρύθηκε στην Ισπανία, κινητοποιεί ανθρώπους ενάντια σε διαλέξεις, εκθέσεις και πολιτικούς υποψηφίους που υπερασπίζονται τα δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ. Ισχυρίζονται ότι έχουν περισσότερους από 9 εκατομμύρια ακόλουθους, έτοιμους να κινητοποιηθούν στη στιγμή (κινητοποιήθηκαν εναντίον μου στη Βραζιλία το 2018 όταν ένα εξαγριωμένο πλήθος έκαψε το ομοίωμα που «μου έμοιαζε» έξω από τον χώρο όπου επρόκειτο να μιλήσω). Μια τρίτη οργάνωση είναι η Agenda Europe, που περιλαμβάνει πάνω από 100 οργανώσεις και θεωρεί τους γάμους ομοφυλοφίλων, τα δικαιώματα των τρανς, την αναπαραγωγική ελευθερία και την αντίθεση προς τις διακρίσεις εις βάρος ΛΟΑΤΚΙ ως επιθέσεις στο χριστιανισμό.

Τα κινήματα κατά του gender είναι τάσεις όχι απλώς αντιδραστικές αλλά φασιστικές, από εκείνες που υποστηρίζουν ολοένα και πιο αυταρχικές κυβερνήσεις. Η ασυνέπεια των επιχειρημάτων τους, η ρητορικές τους αναφορές σε «ίσες ευκαιρίες» και γενικά ο επιλεκτικός τους δανεισμός από στρατηγικές τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς, παράγουν έναν λόγο μπερδεμένο για κάποιους, γοητευτικό για άλλους. Είναι όμως τυπικά φασιστικά κινήματα που διαστρεβλώνουν την ορθολογικότητα για να εξυπηρετήσει υπερεθνικιστικούς στόχους.

Επιμένουν ότι το gender είναι ένα ιμπεριαλιστικό κατασκεύασμα, ότι είναι μια «ιδεολογία» που τώρα επιβάλλεται στους τοπικούς πολιτισμούς του παγκόσμιου νότου, αντλώντας παραπλανητικά από τη γλώσσα της θεολογίας της απελευθέρωσης και της απο-αποικιακής ρητορικής. Ή, όπως υποστηρίζει η δεξιά ιταλική ομάδα Pro Vita, το gender εντείνει τις κοινωνικές επιπτώσεις του καπιταλισμού, ενώ η παραδοσιακή ετεροκανονική οικογένεια είναι το τελευταίο ανάχωμα ενάντια στην κοινωνική αποσύνθεση και τον ανομικό ατομικισμό. Όλα αυτά φαίνεται να απορρέουν από την ίδια την ύπαρξη των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, τις οικογένειές τους, τους γάμους, τις ιδιωτικές τους σχέσεις και τους τρόπους ζωής έξω από την παραδοσιακή οικογένεια, από τα δικαιώματά τους στη δημόσια ύπαρξή τους. Απορρέει επίσης από φεμινιστικές νομικές αξιώσεις για αναπαραγωγική ελευθερία, φεμινιστικά αιτήματα για τερματισμό της σεξουαλικής βίας καθώς και των οικονομικών και κοινωνικών διακρίσεων κατά των γυναικών.

Ταυτόχρονα, οι αντίπαλοι του gender ψάχνουν καταφυγή στη Βίβλο για να υπερασπιστούν τις απόψεις τους περί φυσικής ιεραρχίας μεταξύ ανδρών και γυναικών και τις διακριτές αξίες του αρσενικού και του θηλυκού (παρόλο που οι προοδευτικοί θεολόγοι έχουν επισημάνει ότι αυτές βασίζονται σε συζητήσιμες αναγνώσεις των βιβλικών κειμένων). Εξομοιώνοντας τη Βίβλο με τη διδασκαλία του φυσικού νόμου, ισχυρίζονται ότι το φύλο που έχει αποδοθεί τον καθένα είναι θεία θέληση, υπονοώντας ότι οι σύγχρονοι βιολόγοι και οι γιατροί είναι περιέργως στην υπηρεσία της θεολογίας του 13ου αιώνα.

Δεν έχει σημασία αν οι χρωμοσωμικές και ενδοκρινολογικές διαφορές περιπλέκουν τον δυισμό του φύλου και ότι η απόδοση φύλου μπορεί να αναθεωρηθεί. Οι συνήγοροι του αντι- gender ισχυρίζονται ότι οι φορείς της «έμφυλης ιδεολογίας» αρνούνται τις υλικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά ο υλισμός τους γρήγορα μετατρέπεται στον ισχυρισμό ότι τα δύο φύλα είναι άχρονα «αντικειμενικά δεδομένα». Το αντι-gender κίνημα δεν είναι μια συντηρητική θέση με ένα σαφές σύνολο αρχών. Όχι: ως φασιστική τάση, κινητοποιεί μια σειρά από ρητορικές στρατηγικές από όλο το πολιτικό φάσμα για να μεγιστοποιήσει τον φόβο της παρείσφρησης και της καταστροφής που προέρχεται από ένα ποικίλο σύνολο οικονομικών και κοινωνικών δυνάμεων. Δεν επιδιώκει τη συνέπεια, γιατί η ασυνέπειά του είναι μέρος της ισχύος του.

Στη γνωστή του λίστα με τα στοιχεία του φασισμού, ο Ουμπέρτο Έκο γράφει ότι «το φασιστικό παιχνίδι μπορεί να παιχτεί με πολλές μορφές», γιατί ο φασισμός είναι «ένα κολάζ… μια κυψέλη αντιφάσεων». Πραγματικά, αυτό περιγράφει τέλεια την αντι-gender ιδεολογία σήμερα. Είναι μια αντιδραστική παρακίνηση, μια εμπρηστική δέσμη αντιφατικών και ασυνάρτητων ισχυρισμών και κατηγοριών. Τρέφονται από την ίδια την αστάθεια που υπόσχονται να περιορίσουν, και ο δικός τους λόγος παράγει περισσότερο χάος. Μέσα από ένα κύμα αντικρουόμενων και τερατολογικών ισχυρισμών, επινοούν έναν κόσμο πολλαπλών επικείμενων απειλών για να υποστηρίξουν την αυταρχική διακυβέρνηση και τη λογοκρισία.

Αυτή η μορφή φασισμού εκδηλώνει αστάθεια ακόμη και όταν προσπαθεί να αποκρούσει την «αποσταθεροποίηση» της κοινωνικής τάξης που επιφέρει η προοδευτική πολιτική. Η αντίθεση στο «gender» συχνά συγχωνεύεται με αντιμεταναστευτική οργή και φόβο, γι’ αυτό και συχνά, σε χριστιανικά πλαίσια, συγχωνεύεται με την ισλαμοφοβία. Οι μετανάστες, επίσης, αναπαρίστανται ως «δύναμη διείσδυσης» και αναμεμειγμένοι σε «εγκληματικές» πράξεις, ακόμη και όταν ασκούν τα δικαιώματά τους προς διέλευση βάσει του διεθνούς δικαίου. Στο φαντασιακό των υποστηρικτών της αντι-gender ιδεολογίας, το «φύλο» είναι κάτι σαν ένας ανεπιθύμητος μετανάστης, ένα εισερχόμενο στίγμα, αλλά και, ταυτόχρονα, ένας ολοκληρωτικός αποικιοκράτης που πρέπει να αποβληθεί. Η ιδεολογία αυτή αναμιγνύει δεξιούς και αριστερούς λόγους κατά βούληση.

Ως φασιστική τάση, το αντι-έμφυλο κίνημα ενθαρρύνει τις κρατικές εξουσίες να παρεμβαίνουν σε πανεπιστημιακά προγράμματα, να λογοκρίνουν καλλιτεχνικά και τηλεοπτικά προγράμματα, να απαγορεύουν στα τρανς να ασκήσουν τα νόμιμα δικαιώματά τους, να απαγορεύουν σε άτομα ΛΟΑΤΚΙ την είσοδο σε δημόσιους χώρους, να υπονομεύουν την αναπαραγωγική ελευθερία και τον αγώνα κατά της βίας που πλήττει γυναίκες, παιδιά και ΛΟΑΤΚΙ άτομα. Απειλεί βία εναντίον μεταναστών και άλλων «δαιμονικών δυνάμεων» που η καταστολή ή η επαναπροώθησή τους θα αποκαταστήσει την απειλούμενη εθνική τάξη.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι παράλογο οι «κριτικές απέναντι στο κοινωνικό φύλο» φεμινίστριες να συμμαχούν με αντιδραστικές δυνάμεις στοχοποιώντας τρανς, μη δυικά και genderqueer άτομα. Ας γίνουμε όλες πραγματικά κριτικές τώρα, γιατί δεν είναι ώρα οποιοσδήποτε από τους στόχους αυτού του κινήματος να στραφεί εναντίον άλλων. Η ώρα της αντιφασιστικής αλληλεγγύης είναι τώρα.

*Η Judith Butler είναι Αμερικανίδα φιλόσοφος, η οποία έχει συμβάλει στα πεδία του φεμινισμού, της Queer θεωρίας, της πολιτικής φιλοσοφίας και της ηθικής. Είναι καθηγήτρια στο τμήμα Ρητορικής και Συγκριτικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, Μπέρκλεϊ

Μετάφραση (και επιλογή τίτλου) Α.Γ.

Πηγή:nomadicuniversality

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

Judith Butler: Οι συνέπειες της απόφασης για τις αμβλώσεις κι εμείς

Judith Butler: Οι συνέπειες της απόφασης για τις αμβλώσεις κι εμείς 960 600 positive

Η Judith Butler, εμβληματική φιλόσοφος και ακτιβίστρια στους queer και φεμινιστικούς αγώνες, αναλύει τα χαρακτηριστικά της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τις αμβλώσεις. Όπως εξηγεί η ίδια, πρόκειται για μια απόφαση που αντιπροσωπεύει ένα ιστορικό πλήγμα όχι μόνο για τα δικαιώματα των γυναικών αλλά και πολλών άλλων ομάδων. Υιοθετώντας μια νέα μορφή δικαστικού ακτιβισμού, συντηρητικοί δικαστές θέτουν στο προσκήνιο την αναθεώρηση μιας σειράς δικαιωμάτων που αφορούν την ατομική ελευθερία και τον αυτοπροσδιορισμό, υιοθετώντας έναν εξωφρενικό νομικό κυριολεκτισμό, που αρνείται τον αφηρημένο χαρακτήρα της έννοιας της ελευθερίας. «Το καθήκον μας δεν είναι να διασκορπιστούμε στις δικές μας ταυτοτικές γωνιές, υπερασπιζόμενες μία ατζέντα σε βάρος άλλων, αλλά να συγκεντρωθούμε σε ένα πιο συντριπτικό και ισχυρό κίνημα», σημειώνει η Μπάτλερ για την ανάγκη ενός διευρυμένου κινήματος που θα απαντά σε αυτόν τον δικαστικό αναθεωρητισμό.


Της Judith Butler

Μετάφραση: Συντακτική ομάδα pass-world.gr


Ηπρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, Dobbs v. Jackson, ακυρώνει την απόφαση Roe v. Wade (1973): την υπόθεση που καθιέρωσε το δικαίωμα στην άμβλωση ως ομοσπονδιακό δικαίωμα στις ΗΠΑ. Εξακολουθεί να μην υπάρχει ομοσπονδιακή απαγόρευση των αμβλώσεων, αλλά το δικαίωμα στην άμβλωση βρίσκεται πλέον στο χέρι των επιμέρους πολιτειών.

Το βήμα προς την ομοσπονδιακή απαγόρευση θα πρέπει να ψηφιστεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ και προς το παρόν δεν φαίνεται να υπάρχει πλειοψηφία σε καμία από τις δύο Βουλές προς αυτήν την κατεύθυνση.

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, αναμένεται ότι δώδεκα πολιτείες θα θέσουν ουσιαστικά εκτός νόμου τις αμβλώσεις τις επόμενες εβδομάδες, και όσες επιθυμούν να προβούν σε αμβλώσεις από αυτές τις πολιτείες θα πρέπει να ταξιδέψουν σε άλλες πολιτείες (αν και τα ταξίδια για τον συγκεκριμένο σκοπό σίγουρα θα απαγορευτούν από ορισμένες από αυτές τις πολιτείες, διανοίγοντας έτσι το φάσμα μιας νέας μορφής επιτήρησης των συνόρων).

Οι πλούσιοι άνθρωποι θα βρουν αναμφίβολα έναν τρόπο να εξασφαλίσουν την πρόσβασή τους στη διαδικασία, προσλαμβάνοντας ιδιώτες γιατρούς βάσει εμπιστευτικών συμφωνιών ή ταξιδεύοντας σε πολιτείες όπου οι αμβλώσεις παραμένουν νόμιμες. Όσον αφορά τις φτωχές, οι αμβλώσεις θα μετατραπούν και πάλι σε παρασκηνιακές διαδικασίες, που θα διεξάγονται σε μη ασφαλές περιβάλλον, με ολέθριες συνέπειες για όσες αναγκάζονται να ακολουθήσουν αυτή τη διαδρομή.

Ένα ολόκληρο φάσμα δικαιωμάτων υπό απειλή

Η κατάργηση του ομοσπονδιακά κατοχυρωμένου δικαιώματος στην άμβλωση όχι μόνο περιορίζει την ελευθερία των γυναικών, αλλά εντείνει την ανισότητα των φύλων, ενισχύοντας τον κρατικό έλεγχο επί των σωμάτων τους.

Μήπως, όμως, επηρεάζει και άλλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων κοινωνικών κινημάτων των οποίων οι νομικές νίκες εξαρτώνται από παρόμοιο σκεπτικό και κοινά νομικά προηγούμενα;

Η απόφαση του Δικαστηρίου δείχνει ότι η πλειοψηφία, αν και συμφωνεί με την κατάργηση, διακρίνεται από αποκλίνουσες οπτικές σχετικά με τους λόγους για τους οποίους ψήφισε όπως ψήφισε. Είναι σαφές ότι όσοι ψήφισαν κατά του δικαιώματος στην άμβλωση δεν συμφωνούν πλήρως μεταξύ τους σε όλα τα ζητήματα, ιδίως όσον αφορά τις συνέπειες της απόφασης για άλλα συνταγματικά δικαιώματα.

Ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν στην απόφαση προέρχεται από τον δικαστή Κλάρενς Τόμας, ο οποίος προειδοποίησε ότι η ανατροπή της απόφασης Roe v. Wade δεν θα ήταν παρά η πρώτη ανάμεσα σε άλλες τέτοιες αποφάσεις και ότι οι βασικές αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου που βασίζονται στο δόγμα της ιδιωτικότητας, που εισήχθη με την υπόθεση Griswold v. Connecticut (1965) καθίστανται πλέον ευάλωτες στην κατάργηση: οι αποφάσεις αυτές εγγυήθηκαν τον γάμο των ομοφυλοφίλων, τα δικαιώματα πρόσβασης στην αντισύλληψη και στην παροχή ιατρικών συμβουλών σχετικά με αυτήν, καθώς και την εξάλειψη της ποινικής μεταχείρισης όσων επιδίδονται σε αυτό που ο νόμος ονόμαζε “σοδομισμό”.

Το σύνθημα που κυκλοφορεί τώρα σε όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το οποίο επανέλαβε πρόσφατα ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Γκάβιν Νιούσομ, προειδοποιεί σχετικά με τις συνέπειες του σχεδίου του Τόμας: «Έρχονται για εσάς μετά!».

Ο νέος ακτιβισμός των συντηρητικών δικαστών

Ο Σαμ Αλίτο, ο δικαστής που συνέταξε την πρόσφατη απόφαση για τις αμβλώσεις, επέμεινε ότι η απόφαση αυτή αφορά μόνο τις αμβλώσεις και όχι οποιοδήποτε άλλο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα. Κανένας άλλος δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου δεν επανέλαβε την έκκληση του Τόμας να “επανεξεταστούν” αυτά τα άλλα δικαιώματα, αλλά ίσως επέλεξαν απλώς να μείνουν σιωπηλοί. Έχουν τη συνήθεια να το κάνουν αυτό, μέχρι να αποφασίσουν να δράσουν.

Πράγματι, πριν από την ανατροπή της Roe, πολλοί δικαστές που ψήφισαν για την ανατροπή της Roe v. Wade είχαν προηγουμένως δηλώσει την υποστήριξή τους στη Roe. Ο Κάβανο, σε συναντήσεις με γερουσιαστές πριν από τον διορισμό του, επιβεβαίωσε ότι η Roe ήταν κατοχυρωμένο δεδικασμένο –”νόμος της γης”– και ότι η ορθή λήψη δικαστικών αποφάσεων δεν θα έπρεπε να ταράξει αυτά τα νερά.

Πράγματι, οι περισσότεροι συντηρητικοί δικαστές, συμπεριλαμβανομένου του Γκόρσουτς που προσχώρησε στην πλειοψηφία, τάχθηκαν κατά ενός προγενέστερου πνεύματος “ακτιβισμού” του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τον οποίο απέδιδαν μόνο στους αριστερούς και φιλελεύθερους δικαστές ως αδικαιολόγητη υπερβολή εκ μέρους τους.

Επανειλημμένα οι συντηρητικοί δικαστικοί έχουν δηλώσει ότι οι δικαστές πρέπει να τηρούν το γράμμα του νόμου, συμπεριλαμβανομένης της δεσμευτικής ισχύος του δεδικασμένου.

Διέρρηξαν αυτή τη λογική, αποφασίζοντας κατά των δικαιωμάτων άμβλωσης που ισχύουν εδώ και 50 χρόνια, κάνοντας έτσι σαφές ότι αντιτίθενται στην πλειοψηφία του λαού και μπαίνουν στην πολιτική μάχη.

Ενισχυμένο από τη διορισμένη από τον Τραμπ Έιμι Κόνεϊ Μπάρετ, της οποίας οι θρησκευτικές δεσμεύσεις είναι ξεκάθαρα δηλωμένες, το Δικαστήριο εξέδωσε μια απόφαση που διευρύνει και εντείνει το “ενδιαφέρον του κράτους” για το έμβρυο, παρακάμπτοντας κάθε δικαίωμα που έχει μια έγκυος να εξασφαλίσει μια έκτρωση από επιλογή ή για λόγους σωματικής ακεραιότητας (συμπεριλαμβανομένης της πιθανής βλάβης της ευημερίας της).

Είναι σαφές ότι η εξουσία του κράτους επί των γυναικών, της σεξουαλικότητάς τους και της ελευθερίας τους, του δικαιώματός τους στην υγειονομική περίθαλψη έχει γίνει πλέον ξεκάθαρα τρομακτική και αποκρουστική. Αλλά αυτός δεν είναι ο μόνος κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή.

Στην υπόθεση Planned Parenthood v. Casey (1992), η προηγούμενη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου κατέστησε σαφές ότι πίστευε ότι η απόφαση Roe v. Wade στηρίζεται σε μη νόμιμη βάση. Ο Aλίτο παραπέμπει σε εκείνη την υπόθεση όταν επιμένει ότι δεν υπάρχει δικαίωμα στην άμβλωση στο Σύνταγμα και δεν υπάρχει νόμιμος τρόπος να συναχθεί αυτό το δικαίωμα από την υπάρχουσα γλώσσα του. Στην υπόθεση Dobbs, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν ανέτρεψε την υπόθεση Griswold v. Connecticut, αλλά ο Τόμας επισήμανε με δυσοίωνο τρόπο αυτό το προηγούμενο ως πιθανό νέο στόχο. Δήλωσε ότι το δικαστήριο “θα πρέπει να επανεξετάσει όλα τα δεδικασμένα του συγκεκριμένου Δικαστηρίου για την ουσιαστική δέουσα νομική διαδικασία [due process], συμπεριλαμβανομένων των Griswold, Lawrence και Obergefell”.

Τι σχέση έχει η δέουσα νομική διαδικασία με την απόφαση κατά του δικαιώματος στην άμβλωση; Ή με τις αποφάσεις που απαγόρευσαν την ποινικοποίηση της χρήσης αντισύλληψης ή της παροχής συμβουλών σχετικά με αυτή (Griswold), που απαγόρευσαν τις πράξεις σοδομισμού (Lawrence) ή που υποστήριξαν τα δικαιώματα του γάμου των ομοφυλοφίλων (Obergefell).

Τα ουσιώδη δικαιώματα της δέουσας νομικής διαδικασίας θεσπίζονται από την 5η και τη 14η τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος και αναφέρονται σε ελευθερίες που δεν θα έπρεπε να παραβιάζονται από καμία κρατική αρχή.

Γενικά θεωρούνται ότι είναι ιδιωτικής ή προσωπικής φύσης ή ότι ανήκουν στη σφαίρα της ατομικής ελευθερίας. Παρόλο που ο σοδομισμός, η άμβλωση και ο έλεγχος των γεννήσεων δεν αναφέρονται στο Σύνταγμα, έχουν θεωρηθεί από τα δικαστήρια προστατευόμενες πράξεις, που εφάρμοσαν τις αρχές της δέουσας διαδικασίας σε αυτές τις περιπτώσεις, ακριβώς επειδή είναι προσωπικές και ιδιωτικές και ανήκουν στην ατομική ελευθερία.

Το να ισχυρίζεται ο Αλίτο ότι δεν μπορεί να βρει τον όρο “άμβλωση” στο Σύνταγμα, ή το να ισχυρίζεται ο Tόμας ότι κανένα από αυτά τα δικαιώματα δεν μπορεί να βρεθεί εκεί, σημαίνει ουσιαστικά ότι αρνούνται την εφαρμογή αφηρημένων δικαιωμάτων σε συγκεκριμένα κοινωνικά ζητήματα, τα οποία το Σύνταγμα δεν προέβλεψε και δεν θα μπορούσε να προβλέψει, όπως εμφανίζονται στις σημερινές ιστορικές τους μορφές.

Από τη μία πλευρά, οι συντηρητικοί έχουν γίνει ξεκάθαρα ακτιβιστές. Από την άλλη πλευρά, επιδιώκουν να προωθήσουν την ατζέντα τους μέσα από έναν εξωφρενικό κυριολεκτισμό.

Μια απειλή που είχε εξαγγελθεί από καιρό

Ένας λόγος για να μην θεωρήσουμε την απειλή που ενυπάρχει στην άποψη του Κλάρενς Τόμας ως τη μοναχική άποψη ενός περιθωριακού είναι ότι το Δικαστήριο στέλνει εδώ και αρκετό καιρό ανάμεικτα μηνύματα σχετικά με τις προθέσεις του.

Οι ακτιβιστριες/ές των κινημάτων για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα γνώριζαν αυτή την απειλή εδώ και αρκετό καιρό, και ο Τόμας απλώς μεταφέρει τώρα τη δάδα που του έχουν περάσει οι συντηρητικοί Ευαγγελιστές.

Στην υπόθεση Planned Parenthood v. Casey (1992), το Δικαστήριο επιβεβαίωσε τη βασική αρχή της απόφασης Roe v. Wade ότι οι γυναίκες έχουν το δικαίωμα να ασκούν τις δικές τους επιλογές στο θέμα των αμβλώσεων χωρίς κρατική παρέμβαση, έκρινε ότι οι πολιτείες δεν μπορούν να απαγορεύουν τις αμβλώσεις πριν από τη στιγμή που ένα έμβρυο μπορεί να επιβιώσει έξω από τη μήτρα – περίπου 23 εβδομάδες μιας εγκυμοσύνης.

Στην ίδια απόφαση του 1992, το Δικαστήριο έθεσε ωστόσο υπό αμφισβήτηση το νομικό της καθεστώς. Εκεί, το Δικαστήριο δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν ήταν έτοιμο να λάβει μια τέτοια “αντιλαϊκή απόφαση”, παρόλο που υποστήριξε ότι δεν είναι δικαιολογημένη η βασική διαπίστωση της υπόθεσης Roe ότι η άμβλωση δικαιολογείται μέσω της προσφυγής στη ρήτρα της δέουσας διαδικασίας.

Δεν αναγνώρισαν την “ελευθερία” των γυναικών –ο Αλίτο προσθέτει τώρα αυτά τα τρομακτικά εισαγωγικά – να τερματίζουν την εγκυμοσύνη ως ελευθερία που πρέπει να προστατεύεται από τις κρατικές εξουσίες, και επιβεβαίωσαν το νόμιμο συμφέρον του κράτους για τη ζωή του εμβρύου, αλλά σε εκείνο το σημείο περιόρισαν την εμβέλεια της κρατικής παρέμβασης.

Το Δικαστήριο αρνήθηκε να ενεργήσει σύμφωνα με τα συμπεράσματά του σε εκείνη την υπόθεση πριν από τριάντα χρόνια, όμως ο σχολιασμός τους σίγουρα προέβλεψε αυτό που οι συντηρητικοί αποκαλούν τώρα την πιο “θαρραλέα” απόφαση στην υπόθεση Dobbs για την κατάργηση της Roe.

Η ιστορικότητα της ελευθερίας και της ισότητας

Αν ο Τόμας κάνει ό,τι θέλει, μιλώντας ανοιχτά για μια συντηρητική ατζέντα που άλλοι στο Δικαστήριο δεν έχουν ακόμη διεκδικήσει ως δική τους, μια σειρά από κοινωνικά κινήματα θα δουν μερικά από τα πιο βασικά κεκτημένα και απαραίτητα δικαιώματά τους να ακυρώνονται σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Τα δικαιώματα της ισότητας, της ελευθερίας και της δικαιοσύνης παραμένουν αφηρημένα δικαιώματα έως ότου εφαρμοστούν σε συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες, έχοντας κληθεί να ανταποκριθούν και να απαντήσουν στις νέες κοινωνικές πραγματικότητες με την πάροδο του χρόνου.

Όταν ρωτάμε “το δικαίωμα στην ελευθερία περιλαμβάνει το δικαίωμα να παντρεύεσαι κάποιον του ίδιου φύλου;” και η απάντηση σήμερα είναι “ναι”, επεκτείνεται και διευρύνεται η ιδέα της ελευθερίας, καθώς μια αφηρημένη αρχή γίνεται συγκεκριμένη και το περιεχόμενο το οποίο αυτή η αρχή αντιπροσωπεύει αλλάζει. Τόσο η ελευθερία όσο και η ισότητα αποκτούν νέες σημασίες.

Ή, στην περίπτωση της χειραφέτησης των σκλάβων, το νομικό κατεστημένο συνειδητοποίησε ότι οι προηγούμενες ιστορικές ιδέες της ελευθερίας περιορίζονταν στη λευκή ιδιοκτησία και στους ιδιοκτήτες σκλάβων. Ευτυχώς, οι ιδέες μας για την ελευθερία έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου και εναπόκειται στα δικαστήρια να επανεξετάζουν και να επαναδιατυπώνουν την ελευθερία ως απάντηση στις θεμιτές ιστορικές προκλήσεις.

Στην υπόθεση Obergefell, το Δικαστήριο αναφέρει ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα δεν προκύπτουν μόνο από “αρχαίες πηγές”, αλλά πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα των εξελισσόμενων κοινωνικών κανόνων. Η ιστορία εισέρχεται πάντοτε στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Πράγματι, εκείνη η κρίσιμη απόφαση για την καθιέρωση των δικαιωμάτων του γάμου των ομοφυλοφίλων προειδοποιούσε ότι δεν θα πρέπει ο νόμος να θεμελιώνεται αποκλειστικά σε παραδοσιακές πρακτικές και ρυθμίσεις, απαγορεύοντας στις μη παραδοσιακές σχέσεις να διεκδικούν ίσα δικαιώματα με τους ετεροκανονικούς γάμους. Εδώ, όπως και αλλού, οι συντηρητικοί έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση το κατά πόσον οι νέες ελευθερίες θα πρέπει πραγματικά να θεωρούνται “ελευθερία”, εάν δεν μπορούν να βρεθούν αποδείξεις γι’ αυτές στη γλώσσα του νόμου.

Και βλέπουμε το Δικαστήριο, δηλαδή το ισχυρότερο δικαστικό όργανο των ΗΠΑ, να προτάσσει τα κρατικά συμφέροντα στις αναπαραγωγικές αποφάσεις έναντι οποιασδήποτε διεκδίκησης μπορεί να έχουν οι γυναίκες.

Μπορεί να νομίζουμε ότι αυτό δεν έχει μεγάλη σχέση με τα πολιτειακά νομοθετικά σώματα που απαγορεύουν βιβλία με αναφορές στη σεξουαλικότητα και το φύλο, με τη δίωξη γονέων που αναζητούν υγειονομική περίθαλψη για τα τρανς παιδιά τους ή με τις νέες επιθέσεις σε ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα, αλλά ξανασκεφτείτε το.

Τρεις συνέπειες της απόφασης για τις αμβλώσεις

Υπάρχουν τουλάχιστον τρεις συνέπειες αυτής της ανάλυσης που αξίζει να αναφερθούν.

Η πρώτη είναι ότι θα ήταν λάθος να νομίζουμε ότι το Δικαστήριο ενδιαφέρεται μόνο για την κατάργηση της άμβλωσης ως ομοσπονδιακού δικαιώματος. Τα επιχειρήματα κατά των αμβλώσεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον οποιουδήποτε αριθμού αποφάσεων που θεμελιώνει ότι νέα δικαιώματα προκύπτουν από νέες κοινωνικές συνθήκες που αφορούν τη σεξουαλικότητα, το φύλο, τη στενή συναναστροφή και την αναπαραγωγική ελευθερία.

Το θέμα δεν είναι ότι θα κυνηγήσουν πρώτα την άμβλωση, δεύτερον τον γάμο των ομοφυλοφίλων και τρίτον την αντισύλληψη.

Όχι, το νομικό πλαίσιο που αναδύεται στοχεύει στην ίδια την ιδέα των νέων ιστορικών σχηματισμών της ελευθερίας (και της ισότητας) και επιδιώκει την αποκατάσταση της πατριαρχικής τάξης που υποστηρίζεται από τη δύναμη του ομοσπονδιακού νόμου.

Δεύτερον, η διαπόμπευση των γυναικών που ζητούν αμβλώσεις ως κακοποιών ή δολοφόνων απηχεί την επίθεση στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση σε πολιτείες όπως η Φλόριντα, το Τέξας και η Οκλαχόμα, όπου οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν θέματα όπως το φύλο ή η σεξουαλικότητα, κατηγορούνται πλέον για κακοποίηση ή κατήχηση, ή οι γονείς που ζητούν υγειονομική περίθαλψη για τα τρανς παιδιά τους πρόκειται να καταγγελθούν στις κυβερνητικές αρχές για κακοποίηση παιδιών.

Τι γίνεται με την άρνηση να αναγνωριστούν τα νομικά δικαιώματα των τρανς ατόμων και το δικαίωμά τους στην υγειονομική περίθαλψη, συμπεριλαμβανομένης της άμβλωσης; Σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, το “συμφέρον του κράτους” διευρύνεται μέσω της εξάλειψης θεμελιωδών ελευθεριών, αυτών που ανήκουν στις γυναίκες, στα τρανς άτομα, πράγματι, στα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα, στους εκπαιδευτικούς και ακαδημαϊκούς, στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στους νομοθέτες που εργάζονται για μεγαλύτερες κοινωνικές ελευθερίες και ισότητα.

Τέλος, η δεξιά πτέρυγα έχει συγκεντρώσει πολλές/ούς από εμάς ως έναν ενιαίο στόχο, όπως βλέπουμε από τις τακτικές του κινήματος της ιδεολογίας ενάντια στο κοινωνικό φύλο [anti-gender ideology], που λειτουργεί πλέον σε παγκόσμια κλίμακα.

Το καθήκον μας δεν είναι να διασκορπιστούμε στις δικές μας ταυτοτικές γωνιές, κρατώντας μια ατζέντα σε βάρος των άλλων, αλλά να συγκεντρωθούμε σε ένα πιο συντριπτικό και ισχυρό κίνημα.

Αυτό σημαίνει ότι οι φεμινίστριες πρέπει να ενωθούν με τα τρανς άτομα, ότι οι υποστηρικτές του γάμου των ομοφυλοφίλων πρέπει να ενωθούν με όσους αγωνίζονται για queer και τρανς μπαρ και κοινοτικούς χώρους, ότι η αναπαραγωγική υγεία πρέπει να είναι σε κάθε ατζέντα για όλα τα είδη γυναικών και ανδρών, μη δυαδικά άτομα, συμπεριλαμβανομένων των τρανς και genderqueer παιδιών, όπως πρέπει να είναι και η προστασία από την έμφυλη και σεξουαλική παρενόχληση και βία.

Αλλά τίποτα από όλα αυτά δεν θα λειτουργήσει αν δεν δούμε πως αυτοί που πλήττονται περισσότερο από αυτές τις νέες μορφές στέρησης των δικαιωμάτων είναι οι φτωχοί έγχρωμοι άνθρωποι στις “ανελεύθερες” πολιτείες. Και δεν μπορούμε να έχουμε έναν αξιοπρεπή συνασπισμό χωρίς έξυπνες/ους και ριζοσπαστικές/ούς δικηγόρους που μπορούν να αμφισβητήσουν και να σταματήσουν αυτή τη νομική τάση. Αν η Δεξιά μάς συγκεντρώσει ως στόχο αποτελεσματικότερα από ό,τι εμείς οι ίδιοι συγκεντρωθούμε ως κίνημα, τότε είμαστε χαμένες.

Ας γίνουμε λοιπόν έξυπνοι όσον αφορά τη δύναμη που έχει ο συνασπισμός και ας αναθεωρήσουμε και ας βελτιώσουμε τις διεκδικήσεις μας για την ελευθερία και την ισότητα ως κοινωνικές, συλλογικές, ιστορικές – και απαραίτητες διεκδικήσεις.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο Verso, στις 27 Ιουνίου 2022.

ΠΗΓΗ: Τζούντιθ Μπάτλερ: Ο δικαστικός ακτιβισμός των συντηρητικών στην απόφαση για τις αμβλώσεις στις ΗΠΑ – Pass-world

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

 

Ερωτική τέχνη: Αριάδνη, ή οι περιπέτειες της αγνότητας

Ερωτική τέχνη: Αριάδνη, ή οι περιπέτειες της αγνότητας 1000 1305 positive

Ερωτική τέχνη: Αριάδνη, ή οι περιπέτειες της αγνότητας

Το κόμικ με τίτλο “η Αριάδνη, ή οι περιπέτειες της αγνότητας” της Naomi Frissson, όπως και η συνέχεια της “Αριάδνη & Διόνυσος”, είναι μια queer ερωτική ιστορία ενηλικίωσης εμπνευσμένη από την αρχαία μυθολογία και την τέχνη του 19ου αιώνα. Η ατμόσφαιρα και η αισθητική του κόμικ σε υποβάλουν σε μια αίσθηση ονείρου που είναι διάχυτη σε όλο το έργο. Στοιχεία από τη μυθολογία αποτελούν απλά την αφορμή για να μας εισάγουν σε ένα αισθησιακό σύμπαν. Τα χρώματα και οι συνδυασμοί τους παίζουν σημαντικό ρόλο στο κόμικ. Πρόκειται για μια queer ματιά στην ερωτική τέχνη που εστιάζει στην απόλαυση της Αριάδνης και τις ερωτικές της περιπέτειες με ποικίλα άτομα πέρα από κυρίαρχα πρότυπα για τον ερωτισμό και τα φύλα.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο του έργου είναι ο ρόλος που παίζει η φύση σε αυτό. Η φύση δεν αποτελεί απλά το περιβάλλον μέσα στο οποίο ξετυλίγονται οι ιστορίες. Πρόκειται για ένα ζωντανό οργανισμό ο οποίος προσφέρει και δέχεται ερωτική απόλαυση. Συμμετέχει έτσι ενεργά στην εξέλιξη της ιστορίας, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας εκστατικής γιορτής όπου όλες οι φαντασιώσεις γίνονται πραγματικότητα. Δημιουργείται ένας κόσμος όπου όλα γίνονται ένα.

Με αυτόν τον τρόπο αμφισβητείται η κυρίαρχη αφήγηση για τα φύλα, τη σεξουαλικότητα, τους μύθους, την πνευματικότητα και τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση. Σε αυτήν την ιστορία τίποτα δεν διαμεσολαβείται από το ανδρικό βλέμμα. Η αθωότητα και η αισθησιακότητα βαδίζουν χέρι χέρι στον αντίποδα της πατριαρχικής οπτικής που επικρατεί στη mainstream πορνογραφία. Η σχέση των ανθρώπων μεταξύ τους , με το ιερό στοιχείο αλλά και με το φυσικό κόσμο δεν είναι μια εργαλειακή σχέση εκμετάλλευσης και ιεραρχίας αλλά μια σχέση εγγύτητας, αμοιβαιότητας και συναπόλαυσης. Δεν υπάρχει απόσταση ανάμεσα στα άτομα, τις θεότητες και τη φύση μόνο μια ενότητα μέσα από την οποία ξεπροβάλουν οι διάφορες πτυχές του ίδιου πράγματος.

*Το Naomi Frisson (They/She) είναι εικονογράφος και queer comic artist που ζει στην Αθήνα.

https://www.facebook.com/naomifrissonart

https://www.instagram.com/naomi_frisson/

http://linktree.com/naomifrisson

Από τις 21-27/2 συνδιοργάνώνει στο κοινωνικό και πολιτιστικό κέντρο Lalava (Κομνηνών 39, Νεάπολη Εξαρχείων) τo “what makes you wet?”, μια έκθεση ερωτικής τέχνης με έργα από διάφορα μέσα (εικονογράφηση, βίντεο, φωτογραφία κλπ) και ποικιλόμορφες οπτικές

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

Tι είναι και τι θέλει ο ακτιβισμός της απόλαυσης;

Tι είναι και τι θέλει ο ακτιβισμός της απόλαυσης; 600 600 giorgos sisiphys
Art by Ashley Lukashevksy

 

adrienne maree brown*

(απόδοση στα ελληνικά: Happy Sisyphus)

Ο Ακτιβισμός της Απόλαυσης είναι ένα διεθνώς δημοφιλές βιβλίο της μαύρης φεμινίστριας, ακτιβίστριας και συγγραφέα adrienne maree brown το οποίο παραμένει αμετάφραστο στα ελληνικά. Θεωρώ το συνδυασμό της απόλαυσης με τον ακτιβισμό εκτός από πολύ… απολαυστικό και πολύ χρήσιμο για την εποχή μας. Επιχειρώντας και ο ίδιος λοιπόν να επιδοθώ σε έναν ακτιβισμό της απόλαυσης έκανα μια ελεύθερη απόδοση των παρακάτω αποσπασμάτων του βιβλίου στα ελληνικά. Ελπίζω να ευχαριστηθείτε την ανάγνωσή τους όσο κι εγώ!

Απολαύστε υπεύθυνα:

Τι είναι ο ακτιβισμός της απόλαυσης;

Η απόλαυση είναι ένα αίσθημα ευτυχισμένης ικανοποίησης και ευχαρίστησης. Ο ακτιβισμός αποτελείται από προσπάθειες προώθησης, παρεμπόδισης ή προσανατολισμού κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών ή περιβαλλοντικών αλλαγών ή αντίσταση με την επιθυμία να γίνουν βελτιώσεις στην κοινωνία.

Ο ακτιβισμός της απόλαυσης είναι η δουλειά που κάνουμε για να ανακτήσουμε τους ολόκληρους, ευτυχισμένους και ικανοποιημένους εαυτούς μας από τις επιπτώσεις, τις αυταπάτες και τους περιορισμούς της καταπίεσης και/ή της λευκής υπεροχής1.

Ο ακτιβισμός της απόλαυσης βεβαιώνει ότι όλοι χρειαζόμαστε και αξίζουμε την απόλαυση και ότι οι κοινωνικές δομές μας πρέπει να το αντανακλούν αυτό. Αυτή τη στιγμή, πρέπει να προτεραιοποιήσουμε την απόλαυση εκείνων που επηρεάζονται περισσότερο από την καταπίεση.

Οι ακτιβίστριες της απόλαυσης επιδιώκουν να κατανοήσουν και να μάθουν από τις πολιτικές και την ισορροπία εξουσίας μέσα σε όλα όσα μας κάνουν να νιώθουμε καλά. Αυτό περιλαμβάνει το σεξ και τον ερωτισμό, ναρκωτικά, μόδα, χιούμορ, δουλειά με πάθος, σύνδεση, διάβασμα, μαγείρεμα ή/και φαγητό, μουσική και άλλες τέχνες, και τόσα άλλα.

Οι ακτιβιστές της απόλαυσης πιστεύουν ότι αξιοποιώντας την πιθανή καλοσύνη μέσα σε καθένα από εμάς μπορούμε να δημιουργήσουμε κοινωνική δικαιοσύνη και απελευθέρωση, αυξάνοντας μια θεραπευτική αφθονία εκεί όπου έχουμε κοινωνικοποιηθεί ώστε να πιστεύουμε ότι υπάρχει μόνο έλλειψη. Ο ακτιβισμός της απόλαυσης δρα από μια ανάλυση ότι η απόλαυση είναι ένα φυσικό, ασφαλές και απελευθερωτικό μέρος της ζωής—και ότι μπορούμε να προσφέρουμε ο ένας στην άλλη εργαλεία και εκπαίδευση ώστε να διασφαλίσουμε ότι το σεξ, η επιθυμία, τα ναρκωτικά, η μεταξύ μας σύνδεση και άλλες απολαύσεις δεν είναι απειλητικές ή βλαπτικές για τη ζωή αλλά εμπλουτίζουν τη ζωή.

Ο ακτιβισμός της απόλαυσης περιλαμβάνει την εργασία και τη ζωή που ζουν στα βασίλεια της ικανοποίησης, της χαράς, και της ερωτικής ζωντάνιας που επιφέρουν κοινωνική και πολιτική αλλαγή.

Τελικά, ο ακτιβισμός της απόλαυσης είναι εμείς όταν μαθαίνουμε να κάνουμε τη δικαιοσύνη και την απελευθέρωση τις πιο ευχάριστες εμπειρίες που μπορούμε να έχουμε σε αυτόν τον πλανήτη.

Αρχές Απόλαυσης

Αυτό στο οποίο εστιάζεις την προσοχή σου μεγαλώνει. […]Συντονίσου στην ευτυχία,

τι σε ικανοποιεί, τι σου φέρνει χαρά.

Γινόμαστε αυτό που ασκούμε. Αυτό το έμαθα μελετώντας Somatics2!

Στο βιβλίο του The Leadership Dojo, ο Richard Strozzi-Heckler  μοιράζεται αυτό «300 επαναλήψεις παράγουν σωματική μνήμη… [και] 3.000 επαναλήψεις δημιουργoύν σωματοποίηση.»

Ναι αυτός είναι ο τρόπος. Όταν ήρθε η ώρα να μετακομίσω στο Ντιτρόιτ, όταν ήρθε η ώρα να αφήσω την τελευταία μου δουλειά, όταν ήρθε η ώρα να ξεκινήσω μια πρακτική διαλογισμού, ο καιρός για κολύμπι, η ώρα να τρώω πιο υγιεινά, το ήξερα γιατί μου έδινε ευχαρίστηση όταν έπαιρνα την απόφαση και ζούσα μέσα σε αυτή. Τώρα αφήνω αυτό να καθοδηγήσει τις επιλογές μου για το πώς οργανώνομαι και για το τι στοχεύω με τη δική μου εργασία — απόλαυση στις διαδικασίες της ύπαρξής μου και τις καταστάσεις του είναι μου.

Ναι είναι ένα μέλλον. Όταν νιώθω απόλαυση, ξέρω ότι είμαι στο σωστό δρόμο.

Η πρεσβυτέρα της απόλαυσης από το Πουέρτο Ρίκο Idelisse Malave μοιράστηκε μαζί μου ότι η δική της αρχή της απόλαυσης είναι «Αν με ευχαριστεί, θα το κάνω».

Όταν είμαι χαρούμενη, είναι καλό για τον κόσμο.

Η βαθύτερη απόλαυση προέρχεται από την ισορροπία μεταξύ δέσμευσης και αποδέσμευσης. Δεσμεύσου πλήρως στη διαδικασία, το ταξίδι, φέρνοντας ό,τι καλύτερο μπορείς να φέρεις. Αποδέσμευσε τον εαυτό σου από το εγώ και το αποτέλεσμα.

Κάνε τον αγώνα για δικαιοσύνη και απελευθέρωση μια ευχάριστη υπόθεση.

Το όχι σου ανοίγει τον δρόμο για το ναι σου. Τα όρια δημιουργούν το δοχείο εντός των οποίων το ναι σου είναι αυθεντικό. Το να μπορείς να πεις όχι κάνει το ναι επιλογή.

Το μέτρο είναι το κλειδί.

Η ιδέα δεν είναι να βρίσκεσαι σε μια μεθυστική κατάσταση έκστασης συνέχεια, αλλά μάλλον να μάθεις πώς να αισθάνεσαι πότε κάτι είναι καλό για εσένα, για να μπορείς να νιώσεις πότε είναι αρκετό. Κάτι που σχετίζεται με αυτό: η απόλαυση δεν βρίσκεται στα χρήματα.

Η απόλαυση δεν σχετίζεται καν με τα χρήματα, τουλάχιστον όχι με θετικό τρόπο.

Η ύπαρξη πόρων για την αγορά απεριόριστων ποσοτήτων απόλαυσης οδηγεί στην κραιπάλη, και η κραιπάλη καταστρέφει εντελώς την πνευματική εμπειρία της απόλαυσης.

Δύο λόγια για την κραιπάλη: Ο ακτιβισμός της απόλαυσης δεν αφορά το να δημιουργείς ή να ενδίδεις στην κραιπάλη. Θέλω να το λέω αυτό νωρίς και συχνά, στον εαυτό μου και σε εσένα. Μερικές φορές, όταν αναφέρω αυτό το έργο στους ανθρώπους, μπορώ να δω βακχικά όργια να ξεδιπλώνονται στα μάτια τους, και αυτό με κάνει να νιώθω τρυφερά.

Νομίζω ότι επειδή οι περισσότεροι και οι περισσότερες από εμάς είμαστε τόσο καταπιεσμένοι/ες, οι φαντασιώσεις μας φτάνουν στα άκρα για να αντισταθμίσουν όλη αυτή την καταπιεσμένη λαχτάρα. Ο ακτιβισμός της απόλαυσης αφορά το να μάθεις τι σημαίνει να μπορείς να νιώσεις ικανοποίηση, να δημιουργείς, από μέσα σου και από το μεταξύ μας, μια αφθονία από την οποία μπορούμε όλοι/ες να έχουμε αρκετή.

Μέρος του λόγου που τόσο λίγες από εμάς έχουμε μια υγιή σχέση με την απόλαυση είναι γιατί μια μικρή μειοψηφία του είδους μας συσσωρεύει την περίσσεια πόρων, δημιουργώντας μια ψεύτικη έλλειψη και στη συνέχεια προσπαθεί να μας πουλήσει χαρά, να πουλήσει εμάς πίσω στους εαυτούς μας. Μερικοί νομίζουν ότι τους ανήκει, ότι είναι η κληρονομιά τους. Κάποιοι πιστεύουν ότι είναι σημάδι της αξίας τους, της υπεροχή τους. Σε μεγάλη έκταση, οι λευκοί άνθρωποι και οι άνδρες ήταν οι πρωταρχικοί αποδέκτες αυτής της αυταπάτης, της πεποίθησης ότι τους αξίζει να έχουν υπερβολικά πολλά, ενώ η πλειονότητα των άλλων δεν έχει αρκετά… ή ακόμα περισσότερο, ότι η πλειοψηφία του κόσμου υπάρχει με κάποιο τρόπο για να τους ευχαριστεί.

Και τόσοι πολλοί και πολλές από εμάς έχουμε εκπαιδευτεί στην αυταπάτη ότι πρέπει συσσωρεύουμε περίσσεια, ακόμη και με τίμημα τεράστιας ανισότητας, για να δούμε τη ζωή μας ως πλήρη ή επιτυχημένη.

Μια κεντρική πτυχή του ακτιβισμού της απόλαυσης είναι η αξιοποίηση της φυσικής αφθονίας που υπάρχει μέσα μας και μεταξύ μας, και μεταξύ του είδους μας και αυτού του πλανήτη. Η απόλαυση δεν είναι ένα από τα λάφυρα του καπιταλισμού. Είναι αυτό για το οποίο τα σώματά μας, τα ανθρώπινα συστήματα μας, είναι δομημένα∙ είναι η ζωντάνια και η αφύπνιση, η ευγνωμοσύνη και η ταπεινοφροσύνη, η χαρά και η γιορτή του να είσαι θαυμάσιος.

Αντί λοιπόν να ενθαρρύνω τη μετριοπάθεια ξανά και ξανά, θέλω να σου ζητήσω να εγκαταλείψεις τη λαχτάρα σου για υπερβολές και να μείνεις συνειδητή στη σχέση σου με το αρκετό. Πόσο σεξ θα ήταν αρκετό; Πόση μέθη θα ήταν αρκετή; Πόση αγάπη θα ήταν αρκετή; Μπορείς να φανταστείς ότι έχεις θεραπευτεί αρκετά; Αρκετά ευτυχισμένος; Αρκετά συνδεδεμένη; Έχοντας αρκετό χώρο στη ζωή σου για να τη ζήσεις πραγματικά; Μπορείς να φανταστείς ότι είσαι αρκετά ελεύθερη;

Καταλαβαίνεις ότι εσύ, όπως είσαι, αυτός που είσαι, είσαι αρκετός;

*Περισσότερα από (και για) την adrienne maree brown εδώ: https://adriennemareebrown.net/

credits: Anjali Pinto

Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ

1Λευκή υπεροχή ονομάζεται η πεποίθηση ότι οι λευκοί άνθρωποι είναι ανώτεροι από εκείνους άλλων φυλών και έτσι πρέπει να τους καταδυναστεύουν.

2 Τα Somatics είναι ένας τομέας στις σπουδές εργασίας με το σώμα (bodywork) και τις κινητικές σπουδές που δίνει έμφαση στην εσωτερική ενσώματη αντίληψη και εμπειρία.

Τι έχω μάθει μια βδομάδα με μακρύ μωβ νύχι

Τι έχω μάθει μια βδομάδα με μακρύ μωβ νύχι 1538 2048 positive
Συράκος-Ιωάννης Κεσέν*
τι έχω μάθει μια βδομάδα με μακρύ μωβ νύχι:
ότι δεν μπορώ να καθαρίσω ένα μανταρίνι
ότι δεν μπορώ να δέσω τα κορδόνια μου
ότι δεν μπορώ να δέσω εν γένει πράγματα
ότι δεν μπορώ να στρίψω ένα τσιγάρο
ότι δεν μπορώ να ψάξω στις τσέπες μου
ότι δεν μπορώ να ασχοληθώ με την κηπουρική
ότι δεν μπορώ να ανοίξω ένα αναψυκτικό
ότι δεν μπορώ μπορώ να κάνω άπειρα πολλά πράγματα που ήμουν συνηθισμένο να κάνω
αλλά είδα πως:
μπορώ να βγάλω πιο εύκολα υγρά μαντηλάκια από την συσκευασία
μπορώ να τραβήξω ένα λαστιχάκι
μπορώ να ξύνω το κεφάλι ή την πλάτη μου και το ξύσιμο να πιάνει τόπο
ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΕΧΩ ΤΑ ΝΥΧΙΑ ΠΟΥ ΓΟΥΣΤΑΡΩ
Έπειτα, φορώντας σε ένα σις αντρικό σώμα μακριά μώβ νύχια, διαπιστώνω με το σώμα μου, που κυκλοφορεί μες στην πόλη, δυστυχώς μίσος αρκετό σε κάτι τόσο διαφορετικό (?)
άπειρα βλέμματα, βλέμματα κακίας, βλέμματα αποστροφής, βλέμματα περιέργειας.
συνοδοί σκύλων που μέχρι χθες άφηναν τα σκυλάκια τους να παίξουν με το δικό μου, όταν έβλεπαν από το λουρί που κρατούσα ότι προβάλλει νύχι μωβ μακρύ “έλα, έλα να φύγουμε” έλεγαν
κύριος άνω των 60 ετών σε κατάστημα ψιλικών όταν πήγα να τον πληρώσω με κάρτα, μού ζήτησε να της βάλει αντισηπτικό γιατί δεν ξέρει τι αρρώστιες έχω όπως, χωρίς αιδώ, μου είπε. Σηκώθηκα και έφυγα.
μια κυρία με ρώτησε δειλά δειλά στην Φωκίωνος Νέγρη αν τα βράδια ασχολούμαι με την σεξεργασία (σαφώς δεν το είπε έτσι) και πως βρίσκω πελάτες αφού εχω μούσι και φαίνομαι να έχω τρίχες γενικά.
άλλη μια κυρία στο γυμναστήριο μού είπε ότι τα χέρια μου τής θυμίζουν λυκάνθρωπο.
ΑΛΛΑ
μια άλλη κυρία με σταμάτησε με τον σκύλο και με ρώτησε “είναι ακρυλικό ή τζελ” ενώ “πολύ σέξυ οι άντρες με νύχια” πρόσθεσε, και μετά πιάσαμε κουβέντα για τις διακρίσεις στην Ελλάδα.
Η καλή μου δασκάλα Αντί Ηπορτασου απλά τα είδε και μου είπε “γαμάτα” και αυτό ήταν από μόνο του αρκετό να μου δώσει θάρρος.
Περίπτερο, Πλατεία Κυψέλης, Σάββατο βράδυ, πάω να πάρω τσιγάρα, μού λείπουν εικοσι σεντς, το περίπτερο δεν παίρνει κάρτα, πάω να φύγω και ακούω μια φωνή “φίλη, γαμάτο νύχι” και απαντώ “είσαι θεά” και εκείνος (εν τέλει) μού λέει “όχι ακριβώς. Το θεός το γουστάρω καλύτερα” και αγαπηθήκαμε πιωμένα και τα δυο στην πλατεία -μού εδωσε και εικοσι σεντς για τα τσιγάρα.
Και το σπουδαιότερο: ενώ η μάνα μου τα είδε, και σοκαρίστηκε κάπως στην αρχή, ωστόσο δεν τσακωθήκαμε, αλλά τα βρήκαμε στον ΦΕΜΙΝΙΣΜΟ και πως λυτρωνόμαστε σ’ αυτόν απ’ τα τραύματά μας. Μάνα, με κάνεις περήφανο και μ’ αφήνεις ενίοτε με το στόμα, να ξέρεις, ανοικτό.
το καλύτερο που άκουσα από μια ψυχή ήταν το “με τέτοια δαχτυλάκια λουκανικάκια που έχεις μού θύμησες τα δάχτυλα της μακαρίτισσας Σπεράντζας Βρανά”. Και μ’ αυτό πολύ γούσταρα γιατί η Σπεράντζα είναι ίνδαλμά μου κι αρτίστα τεράστια.
έτσι κι εγώ σας αφιερώνω το εξαιρετικό “Μάμπο Μπραζιλέρο” της Σπεράντζας, προσυπογράφοντας με αυτά τα ωραία μεν, ψεύτικα εξτένσιον νύχια δε, στο:
ΘΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΜΕ ΟΠΩΣ ΓΟΥΣΤΑΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΟΠΟΙ@ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΒΛΕΠΕΙ ΝΑ ΚΡΥΒΕΙ ΤΑ ΜΑΤΙΑ Τ@
* O Συράκος-Ιωάννης Κεσέν είναι ακτιβιστής της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και πρώην ιερέας. Ακολουθήστε τον στο κανάλι του στο YouTube Religion Recovery κάνοντας κλικ εδώ
Join the sexolution: Για συμμετοχή στο sexpositive.gr κάνε κλικ εδώ