Polyamory on the Couch
Sisyphus George*
—Για ελληνικά παρακάτω—
When I underwent personal analysis as a psychotherapy patient, the sessions were the closest thing to a safe space I could imagine. A place where I could express myself freely, reveal the many different, contradictory sides of myself without fear of criticism. That’s why I usually looked forward to the session. Now, as a trainee psychotherapist, this sense of safety has largely been shattered. Seeing from the inside the perceptions that not just individuals but entire schools of psychotherapy have on the issue of polyamory and open relationships, BDSM, gender roles, and sometimes even homosexuality, even though this debate is supposed to have been settled half a century ago, ignorance about the role of colonialism and institutions of power more broadly in shaping the dominant paradigms of psychology and psychiatry and other such issues the ideal image of unconditional acceptance of the patient has gone out the window.
Specifically, with regard to polyamory, the uncritical adoption of Bowlby’s attachment theory often leads psychotherapists to believe that individuals in consensual non-monogamous relationships have, by definition, an avoidant attachment style. This assumption is refuted by reality. Psychotherapist Jessica Fern’s book Polysecure analyzes the relevant data and adapts attachment theory to non-monogamous relationships. Not to mention that the attachment theory itself takes the nuclear family as a given form of socialization and presents it as a self-evident constant, ignoring both its historicity and other forms of kinship and child-rearing by indigenous peoples around the world and by ethnic and sexual minorities within the West.
There is a widespread view that it does not matter if the psychotherapist has knowledge of polyamory because they will listen to you with an open heart and a supportive attitude, so the only thing that matters is finding someone who suits you. This view is well-intentioned but dangerous. Not only will you have to educate your therapist, which you are not obliged to do since you are paying a lot of money for this particular service, but also a person who lacks knowledge, no matter how well-intentioned they may be, can be re-traumatizing for you.
If, for example, they mistakenly assume that you have an avoidant attachment style, they may indirectly steer you toward exclusive relationships as part of your therapy. They may assume that your relationships are not “serious” enough because they are open, they may advise you not to “label” them, which is disastrous advice for a non-monogamous person in a mononormative society, etc.
The same applies to the entire spectrum of sexuality. If they consider your kinks to be pathological symptoms, your intense sex life to be hysteria, gender to be binary, and LGBTQ individuals unfit to be parents, and a series of corresponding prejudices quite prevalent in such spaces, they are an unsuitable to dangerous person to take you in. Having someone listen to you with an open heart is certainly good, but it is by no means enough. Specialized training is needed on all these issues, and psychology and psychotherapy schools not only fail to provide it, but often teach everything from pseudoscientific prejudices to openly racist nonsense.
That is why we need long-term training programs taught by people from diverse backgrounds: polyamorous, kinksters, queer, sex workers, non-white, neurodivergent, etc., who have experienced oppression themselves, and ways for communities to hold our own psychotherapists accountable and in check.
Ideally, before choosing a therapist, check their relationship to all these issues. If they have any experiential contact with such spaces, if they have attended any specialized seminars, if there are enough people from these spaces who have already had positive experiences with them, etc. In the very first session, talk openly about your identities, your sexuality, etc., and carefully observe their reactions before deciding whether to continue with them.
And always remember that just as important (if not more so) than working individually with a specialist is having people around us who are there for us through thick and thin. A community of collective care beyond the couple and the nuclear family to listen to us, support us, and give us a hug, an emotional network of relationships waiting for us to create it.
—ελληνικά—-
Η Πολυσυντροφικότητα στο ντιβάνι
Όταν έκανα την προσωπική μου ανάλυση ως ψυχοθεραπευόμενος οι συνεδρίες ήταν για εμένα ότι πιο κοντά σε ένα ασφαλή χώρο μπορούσα να φανταστώ. Ένα μέρος που μπορούσα να εκφραστώ ελεύθερα, να αποκαλύψω τις πολλές, διαφορετικές, αντιφατικές πλευρές του εαυτού μου χωρίς το φόβο της κριτικής. Για αυτό και συνήθως ανυπομονούσα να έρθει η ώρα της συνεδρίας. Πλέον ως εκπαιδευόμενος ψυχοθεραπευτής αυτή η αίσθηση του ασφαλή χώρου έχει σε μεγάλο βαθμό ραγίσει. Βλέποντας από μέσα τις αντιλήψεις που όχι απλά μεμονωμένα άτομα αλλά ολόκληρες σχολές ψυχοθεραπείας έχουν πάνω στο ζήτημα της πολυσυντροφικότητας και των ανοιχτών σχέσεων, του bdsm, των έμφυλων ρόλων, κάποιες φορές ακόμα της ομοφυλοφιλίας παρότι υποτίθεται ότι αυτή η συζήτηση έχει λήξει οριστικά εδώ και μισό αιώνα, την άγνοια για το ρόλο της αποικιοκρατίας και των θεσμών εξουσίας ευρύτερα στη διαμόρφωση των κυρίαρχων θεσφάτων της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής και άλλα τέτοια ζητήματα η ιδανική εικόνα της άνευ όρων αποδοχής του θεραπευόμενου έχει πάει περίπατο .
Συγκεκριμένα για την πολυσυντροφικότητα η άκριτη υιοθέτηση του συνόλου της θεωρίας δεσμού του Bowlby οδηγεί πολλές φορές τους ψυχοθεραπευτές να θεωρούν ότι τα άτομα σε συναινετικά μη μονογαμικές σχέσεις έχουν εξ ορισμού αποφευκτικό τύπο δεσμού. Μια τέτοια υπόθεση διαψεύδεται από την πραγματικότητα. Υπάρχει το βιβλίο polysecure της ψυχοθεραπεύτριας Jessica Fern που αναλύει τα σχετικά στοιχεία και προσαρμόζει τη θεωρία δεσμού στα μη-μονογαμικά άτομα. Για να μην πούμε ότι η ίδια η θεωρία δεσμού παίρνει ως δεδομένη μορφή κοινωνικοποίησης την πυρηνική οικογένεια και την παρουσιάζει ως αυτονόητη σταθερά αγνοώντας τόσο την ιστορικότητα της όσο και άλλες μορφές συγγένειας και ανατροφής παιδιών από ιθαγενείς λαούς σε όλο τον κόσμο και από έμφυλες και σεξουαλικές μειονότητες μέσα στη δύση.
Υπάρχει μια διαδεδομένη άποψη που λέει ότι δεν έχει σημασία αν ο Ψυχοθεραπευτής/τρια/ο έχει γνώσεις πάνω στην πολυσυντροφικότητα γιατί θα σε ακούσει με ανοικτή καρδιά και διάθεση υποστήριξης οπότε το μόνο που μετράει είναι να βρεις κάποιο άτομο που να σου ταιριάζει. Αυτή άποψη είναι καλοπροαίρετη αλλά επικίνδυνη. Δεν είναι μόνο ότι θα χρειαστεί να εκπαιδεύσεις το θεραπευτή σου κάτι που δεν είσαι υποχρεωμένο να κάνεις εφόσον πληρώνεις και μάλιστα πολλά για να λάβεις τη συγκεκριμένη υπηρεσία είναι και ότι ένα άτομο που δεν έχει γνώσεις όσο καλές προθέσεις κι αν έχει μπορεί να λειτουργήσει επανατραυματικά για εσένα.
Αν για παράδειγμα υποθέσει λανθασμένα ότι έχεις αποφευκτικό τύπο δεσμού μπορεί να σε κατευθύνει έμμεσα σε αποκλειστικές σχέσεις ως μέρος της θεραπείας. Μπορεί να υποθέσει ότι οι σχέσεις σου δεν είναι αρκετά «σοβαρές» επειδή είναι ανοιχτές, μπορεί να σε συμβουλέψει να «μη βάζεις τάμπέλες», συμβουλή καταστροφική για ένα μη-μονογαμικό άτομο σε μια μονοκανονική κοινωνία, κλπ.
Το ίδιο ισχύει και για όλο το φάσμα της σεξουαλικότητας. Αν θεωρεί τα κινκ σου παθολογικά συμπτώματα, την έντονη σεξουαλική ζωή υστερία, το φύλο δυαδικό ,τα λοατκι άτομα ακατάλληλα για να γίνουν γονείς και μια σειρά από αντίστοιχες προκαταλήψεις αρκετά διαδεδομένες σε τέτοιους χώρους είναι από ακατάλληλο έως επικίνδυνο άτομο για να σε αναλάβει. Το να σε ακούει κάποιος με ανοικτή καρδιά είναι σίγουρα καλό αλλά σε καμία περίπτωση αρκετό. Χρειάζεται εξειδικευμένη εκπαίδευση πάνω σε όλα αυτά τα θέματα και οι σχολές ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας όχι απλά δεν την παρέχουν αλλά πολλές φορές διδάσκουν από ψευδοεπιστημονικές προκαταλήψεις μέχρι ανοικτά ρατσιστικές βλακείες.
Για αυτό χρείαζονται προγράμματα επιμόρφωσης με διάρκεια, διδάσκοντες άτομα από μειονότητες πολυσυντροφικά, κινκστερς, queer, σεξεργάτριες, μη-λευκά, νευροδιαφορετικά, κλπ. που να έχουν τα ίδια το βίωμα της καταπίεσης και τρόπους να κρατάμε ως κοινότητες και τα ίδια τα ψυχοθεραπευτά μας υπό λογοδοσία και έλεγχο.
Ιδανικά πριν επιλέξεις ψυχοθεραπευτή/τρια τσέκαρε ποια είναι η σχέση του με όλα αυτά τα ζητήματα. Αν έχεις κάποια βιωματική επαφή με τέτοιους χώρους, αν έχει παρακολουθήσει κάποια εξειδικευμένα σεμινάρια, αν υπάρχουν αρκετά άτομα από αυτούς τους χώρους που να έχουν ήδη θετικές εμπειρίες μαζί του, κλπ. Στην πρώτη κιόλας συνεδρία μίλα του ανοικτά για τις ταυτότητες σου, τη σεξουαλικότητα σου, κλπ. και δες προσεκτικά τις αντιδράσεις του πριν αποφασίσεις αν θα συνεχίσεις μαζί του. Και πάντα να θυμάσαι ότι εξίσου (και περισσότερο) σημαντικό με την ατομική δουλειά με κάποιον ειδικό είναι η ύπαρξη ανθρώπων γύρω μας που να είναι εκεί στα εύκολα και στα δύσκολα. Μια κοινότητα συλλογικής φροντίδας πέρα από το ζευγάρι και την πυρηνική οικογένεια για να μας ακούσει, να μας στηρίξει και να μας κάνει μια αγκαλιά, ένα αισθηματικό δίκτυο σχέσεων που μας περιμένει να το δημιουργήσουμε.
* Ακολουθήστε το Γιώργο Σίσυφο στο substack: @sisyphusgeorge
